جورج ماگار مارتیکیان (۷ نوامبر ۱۹۰۳ – ۲۳ اکتبر ۱۹۷۷) یک رستوراندار، سرآشپز، نویسنده و بشردوست آمریکایی-ارمنی بود که در امپراتوری عثمانی (ترکیه کنونی) متولد شد. او در سال ۱۹۳۸ رستوران عمر خیام را در سانفرانسیسکو تأسیس کرد که بیش از ۴۰ سال فعال بود. مارتیکیان نقش مهمی در محبوب کردن آشپزی ارمنی در آمریکا ایفا کرد.
او بنیانگذار کمیته ملی کمک به ارمنیان بیخانمان (ANCHA) بود و بهخاطر تلاشهایش در بهبود غذای نظامیان آمریکا، مدال آزادی را از رئیسجمهور هری ترومن دریافت کرد.
زندگی اولیه
مارکیتیان در بایبورت، امپراتوری عثمانی، متولد شد و در اسکوتاری، یک جامعه ارمنی در قسطنطنیه، بزرگ شد. پدرش، ماگار، یکی از حدود ۲۵۰ روشنفکر و رهبر جامعه ارمنی بود که در ۲۴ آوریل ۱۹۱۵، معروف به یکشنبه سرخ، دستگیر شد. پس از دستگیری پدرش، خانواده مادرش، امیریانها، از خانههایشان رانده شدند و به ارزروم فرستاده شدند. مادربزرگ مادری او، وارطانوش امیریان، با پریدن در رود فرات خودکشی کرد، در حالی که سایر اعضای خانواده امیریان یا کتک خورده یا زنده سوزانده شدند.
مارکیتیان که شاهد کشتار خانواده مادرش بود، تصمیم گرفت انتقام بگیرد و به مادرش ثابت کند که یک جنگجو واقعی است. او از خانه فرار کرد و به واحدهای داوطلب ارمنی پیوست که عمویش، کریکور امیریان، یکی از اعضای ارشد آن بود.
مهاجرت به آمریکا
پس از جنگ جهانی اول، مارتیکیان به عنوان یک قهرمان جنگی به نزد مادرش بازگشت. در سال ۱۹۲۲، او به آمریکا مهاجرت کرد و در جزیره الی وارد شد. در سانفرانسیسکو، ابتدا به عنوان ظرفشوی کار کرد و سپس به عنوان مدیر رستوران مشغول به کار شد. در سال ۱۹۳۰، او به همراه همسرش نازنیگ، رستوران عمر خیام را در فرسنو تأسیس کرد.
رستوران عمر خیام
رستوران عمر خیام با ارائه غذاهای ارمنی، خاورمیانهای و آفریقایی، به مکانی محبوب تبدیل شد. مارتیکیان با استفاده از داستانهای عامیانه ارمنی، غذاهای منو را معرفی میکرد و بر مزایای بهداشتی ماست خانگی تأکید داشت.
رستوران عمر خیام در دهه ۱۹۸۰ در آتشسوزی نابود شد.