نگاهی کلی
دی/اف روکانفوس (Rjukanfoss)، که پیش از سال ۱۹۴۶ با نام روکانفُس (Rjukanfos) شناخته میشد، یک کشتی بخار راهآهن بود که در دریاچه تینِ نروژ فعالیت میکرد. این شناور واگنهای قطار و مسافران را میان مِل و تینوسِت جابهجا میکرد و بخشی از شبکه ترابری منطقه روکان به شمار میرفت.
روکانفوس در مالکیت شرکت نورسک ترانسپورت بود؛ در سال ۱۹۰۹ به آب انداخته شد، در میانه دهه ۱۹۴۰ گسترش یافت و سرانجام در سال ۱۹۶۹ از خدمت خارج شد.
مشخصات فنی اولیه
این کشتی نخستین شناوری بود که برای خدمت ترابری ریلی-کشتی در دریاچه تینسیو به شرکت نورسک ترانسپورت تحویل داده شد. ساخت آن در سالهای ۱۹۰۸ تا ۱۹۰۹ در کارخانه کشتیسازی فِویگ یرنشیپسبیگری انجام شد و هنگام تحویل ۴۳ متر طول و ۳۳۸ تن ظرفیت ناخالص ثبتی داشت.
- طول اولیه: ۴۳ متر، معادل حدود ۱۴۲ فوت
- ظرفیت ناخالص ثبتی اولیه: ۳۳۸ تن
- تعداد واگن قابل حمل در نسخه اولیه: ۹ واگن
- ظرفیت بار اولیه: ۲۴۰ تن
- ظرفیت مسافر اولیه: ۱۲۰ نفر
- توان پیشرانه: دو موتور بخار ۱۵۰ کیلوواتی
- سرعت عملیاتی: حدود ۹ نات
در طول بدنه شناور دو خط ریل با عرض استاندارد قرار داشت و یک خط ریل جداگانه نیز در جلوی کشتی برای عملیات بارگیری و اتصال به امکانات اسکله تعبیه شده بود.
بازسازی و افزایش ظرفیت
روکانفوس در سالهای ۱۹۴۵ و ۱۹۴۶ بازسازی اساسی شد. در این بازسازی طول کشتی به ۶۹ متر افزایش یافت و ظرفیت ناخالص ثبتی آن به ۶۸۴ تن رسید. مسیر ریلی روی عرشه نیز بلندتر شد تا امکان حمل ۵۵۰ تن بار در ۱۶ واگن فراهم شود و ظرفیت مسافر از ۱۲۰ نفر به ۲۵۰ نفر افزایش یابد.
در این نسخه جدید، دو موتور تازه با توان ۳۴۰ کیلووات برای هر موتور نصب شد. این موتورها به سامانه تغذیه خودکار زغالسنگ مجهز بودند و باعث شدند مصرف سوخت روکانفوس نسبت به کشتی اِساف آمونیا کاهش یابد.
اهمیت تاریخی
روکانفوس نمونهای شاخص از ترکیب حملونقل ریلی و آبی در نروژ بود. به جای آنکه بارها و واگنها در یک سمت دریاچه تخلیه و دوباره بارگیری شوند، کشتیهای راهآهن امکان عبور مستقیمتر واگنها از آب را فراهم میکردند. همین ویژگی روکانفوس را به بخشی مهم از زنجیره ترابری صنعتی منطقه روکان تبدیل کرده بود.