رابرت ایپ؛ مترجم و پژوهشگر ادبیات ژاپن

Robert Epp
📅 22 خرداد 1405 📄 559 کلمه 🔗 منبع اصلی

چکیده

رابرت ایپ، مترجم و پژوهشگر ادبیات ژاپن، با ترجمه شعر و نثر نویسندگانی چون هاگیوارا ساکوتارو، کینوشیتا یوجی و دایساکو ایکدا، نقش مهمی در معرفی ادبیات ژاپن به مخاطب انگلیسی‌زبان داشته است.

رابرت چارلز ایپ، زاده ۱۵ دسامبر ۱۹۲۶، مترجم و پژوهشگر ادبیات ژاپن است که بخش بزرگی از کارنامه‌اش به ترجمه شعر و نثر ژاپنی به انگلیسی اختصاص دارد. او آثار شاعران و نویسندگانی چون هاگیوارا ساکوتارو، مارویاما کائورو، تاچیهارا میچیزو، کینوشیتا یوجی و دایساکو ایکدا را به مخاطب انگلیسی‌زبان معرفی کرد.

ایپ دارای کارشناسی ارشد و دکترای دانشگاه هاروارد است و بعدها به‌عنوان استاد بازنشسته دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس (UCLA) شناخته شد. در سال ۱۹۷۹، او به‌صورت مشترک برنده نخستین جایزه صندوق دوستی کمیسیون دوستی ژاپن و ایالات متحده برای ترجمه ادبی ژاپنی شد؛ این جایزه به ترجمه شعرهای کینوشیتا یوجی تعلق گرفت.

رابرت ایپ بیشتر از آنکه صرفاً متن‌ها را به انگلیسی برگرداند، زمینه فرهنگی و تاریخی شعر ژاپن را نیز برای خواننده غربی قابل فهم کرد.

اهمیت کار رابرت ایپ

اهمیت کار ایپ فقط در تعداد آثار او نیست. او در دوره‌ای که شعر مدرن ژاپن برای بسیاری از خوانندگان انگلیسی‌زبان ناآشنا بود، متن‌هایی را انتخاب کرد که هم ارزش ادبی داشتند و هم تصویری روشن‌تر از تحولات اجتماعی، سیاسی و فکری ژاپن ارائه می‌دادند.

  1. ترجمه آثار شاعران کمترشناخته‌شده برای مخاطب جهانی
  2. ترکیب ترجمه ادبی با پژوهش و توضیح زمینه تاریخی
  3. توجه هم‌زمان به شعر، مقاله، نثر و اندیشه ژاپنی
  4. کمک به گفت‌وگوی فرهنگی میان ژاپن و جهان انگلیسی‌زبان

گزیده ترجمه‌های کتاب و پژوهش‌های شاعرشناسی

  • ۱۹۷۲ — دفترچه شعرهای مارویاما کائورو
  • ۱۹۷۲ — دایساکو ایکدا، مردم
  • ۱۹۷۳ — دایساکو ایکدا، دیروز، امروز و فردا
  • ۱۹۷۶ — دایساکو ایکدا، راهنمایی برای جوانان
  • ۱۹۷۶ — دایساکو ایکدا، امیدها و رویاها
  • ۱۹۸۰ — دایساکو ایکدا، خاطرات من
  • ۱۹۸۲ — درخت‌گونه: شعرهای کینوشیتا یوجی
  • ۱۹۸۲ — کینوشیتا یوجی: پژوهشی درباره شاعر
  • ۱۹۸۸ — کازوئو اوزاکی، عینک‌های صورتی
  • ۱۹۹۰ — چراغ خودراست‌کن: گزیده شعرهای مارویاما کائورو
  • ۱۹۹۱ — تسوبوتا جوجی، کودکان در باد
  • ۱۹۹۳ — تخم در کف دست من: گزیده شعرهای تسوبوی شیگجی
  • ۱۹۹۳ — خاطرات پیچ‌خورده: مجموعه شعرهای کینوشیتا یوجی
  • ۱۹۹۴ — آن خویشتن دوردست: مجموعه شعرهای مارویاما کائورو
  • ۱۹۹۴ — رنگین‌کمان‌ها: گزیده شعرهای هوریگوچی دایگاکو
  • ۱۹۹۵ — سیندرلاها: گزیده شعرهای سِکینه هیروشی
  • ۱۹۹۶ — دالان بلند: گزیده شعرهای موشاکوجی سانه‌آتسو
  • ۱۹۹۷ — گذر از هزارتو: گزیده شعر هفت شاعر معاصر ژاپن
  • ۱۹۹۹ — لانه‌های موش: مجموعه شعرهای هاگیوارا ساکوتارو
  • ۲۰۰۲ — از سپیده‌دم، از شامگاه: گزیده شعرهای تاچیهارا میچیزو
  • ۲۰۰۵ — رد روانی او: ۱۵۰ شعر حاشیه‌نویسی‌شده از هاگیوارا ساکوتارو

مقاله‌ها و یادداشت‌های کوتاه

  • ۱۹۶۷ — کوشش‌هایی برای تدوین قانون مدنی در ژاپن، ۱۸۶۶–۱۸۷۸
  • ۱۹۶۷ — انقلاب فرهنگی چین در یک نگاه: مرحله گارد سرخ
  • ۱۹۶۹ — پاسخ روشنفکران میجی میانه و پساجنگ ژاپن به فردگرایی
  • ۱۹۷۰ — اعتراض دانشجویی در ژاپن: عوامل اجتماعی و نهادی
  • ۱۹۷۰ — بحران پیمان امنیتی آمریکا و ژاپن
  • ۱۹۷۳ — تصاویر امید در شعر شیگجی تسوبوی
  • ۱۹۷۷ — ترجمه‌هایی از شعر نو ژاپن
  • ۱۹۸۰ — برخی جنبه‌های اندیشه دایساکو ایکدا
  • ۱۹۸۰ — شیگجی تسوبوی: از آنارشیست تا شاعر پرولتری
  • ۱۹۸۱ — شعر کینوشیتا یوجی
  • ۱۹۸۸ — تصاویر درد در شعر نخستین هاگیوارا ساکوتارو
  • ۱۹۸۹ — دو تصویر خدا در شعر نخستین هاگیوارا ساکوتارو
  • ۱۹۹۴ — کشتی خرد: شعر مارویاما کائورو
  • ۲۰۰۱ — ترجمه تاچیهارا میچیزو
  • ۲۰۰۵ — اندوه و گناه: پژوهشی درباره قطار شب هاگیوارا ساکوتارو
  • ۲۰۱۵ — موجودات مضر اسرارآمیز هاگیوارا ساکوتارو

ترجمه‌های مقالات و نوشته‌ها

  • ۱۹۶۶ — ماتسوموتو ساننوسوکه، دموکراسی و ملی‌گرایی در اندیشه پساجنگ ژاپن
  • ۱۹۶۶ — جنگ ویتنام و امنیت ژاپن
  • ۱۹۶۶ — ساختار اندیشه محافظه‌کارانه و مترقی
  • ۱۹۶۶ — ایتو ام.، تحلیل ساختاری نیروهای محافظه‌کار و مترقی در ژاپن
  • ۱۹۶۶ — نوگوچی یوایچیرو، ملی‌گرایی اقتصادی
  • ۱۹۶۶ — میاموتو کن‌ایچی، محافظه‌کاری از پایین
  • ۱۹۶۷ — توکودا نوری‌یوکی، سیاست خارجی چین
  • ۱۹۶۷ — سوما ماسائو، ریشه‌های فساد سیاسی
  • ۱۹۶۷ — ناگایی یونوسوکه، سیاست خارجی ژاپن در محیط هسته‌ای
  • ۱۹۶۷ — سکی هیروهالو، نظام‌های موازنه قدرت و حفظ صلح
  • ۱۹۶۷ — کیکوچی ماسانوری، انقلاب فرهنگی چین و اتحاد جماهیر شوروی: دو نگاه به مبارزه طبقاتی
  • ۱۹۶۸ — میتا مونه‌سکه، الگوهای ازخودبیگانگی در ژاپن معاصر
  • ۱۹۶۸ — اتو جون، دانشگاه ژاپن: اسطوره‌ها و آرمان‌ها
  • ۱۹۶۸ — اونو تسوتومو، اعتراض دانشجویی در ژاپن: معنای آن برای جامعه
  • ۱۹۷۰ — تاکه‌اوچی یوشیرو، انقلاب فرهنگی بزرگ و مارکسیسم نوین
  • ۱۹۷۰ — فوجیتا شوزو، روح انقلاب میجی
  • ۱۹۷۲ — سونو آیاکو، در فضا شناور
  • ۱۹۷۳ — شیئینا رینزو، داستایفسکی و من و درباره خودکشی

رده‌های مرتبط

در فهرست‌های مرجع، نام ایپ در کنار مترجمان آمریکایی، مترجمان ژاپنی به انگلیسی، ژاپن‌شناسان آمریکایی، دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد و اعضای هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس آمده است.

جمع‌بندی

کارنامه رابرت ایپ نشان می‌دهد ترجمه ادبی تنها انتقال واژه‌ها نیست، بلکه ساخت پلی میان فرهنگ‌هاست. او با دقت در شعر، مقاله و نثر ژاپنی، آثار مهمی را به انگلیسی رساند و جای خود را میان مترجمان برجسته ادبیات ژاپن تثبیت کرد.