در مطالعات دینی، دین قومی به باورهای مذهبی گفته میشود که با یک گروه قومی خاص پیوند خورده است. این ادیان برخلاف ادیان جهانی مانند مسیحیت یا اسلام، هدف اصلیشان جذب پیروان جدید نیست و بهعنوان بخشی جداییناپذیر از فرهنگ، زبان و آداب و رسوم یک قوم عمل میکنند.
اصطلاحشناسی
اصطلاحات دیگری مانند دین مردمی نیز برای اشاره به این مفهوم استفاده میشود. با وجود همپوشانی، دین مردمی بیشتر به اقتباس از باورهای مذهبی در سطح عامه مردم اشاره دارد. برای مثال، میتوان به表现های مردمی در ادیان چینی، آفریقایی، یا حتی مسیحیت و اسلام اشاره کرد.
کاربرد در جهان
در کشورهای غربی، اصطلاحاتی مانند دین طبیعت نیز رایج است. برخی جنبشهای نوپگانیسم، بهویژه در اروپا، ترجیح میدهند از اصطلاح دین قومی استفاده کنند تا ارتباط خود را با ریشههای قومی و ملی تأکید کنند. برای مثال، کنگره اروپایی ادیان قومی نام خود را پس از بحثی طولانی انتخاب کرد تا از بار منفی واژه پگانیسم دوری کند.
گروههای پراکنده در سراسر جهان، مانند آفریقاییتباران در آمریکا، ادیان قومی خود را حفظ میکنند تا هویت قومی خود را زنده نگه دارند. همچنین، برخی ادیان باستانی قومی در قالب نوپگانیسم احیا شدهاند.