معرفی سیِرا سوروئِستِه
سیِرا سوروئِستِه (Sierra Suroeste) یکی از ناحیههای (کُمارکا) واقع در جنوب غربی استان باداخوس در منطقه خودمختار اکسترمادورای اسپانیا است. این ناحیه فاقد نقش اداری مستقل است و مرکز آن، شهر خرِس دِ لوس کابایِروس به شمار میرود.
از شمال، این ناحیه با تیِرا دِ باداخوس و تیِرا دِ باروس؛ از شرق با سافرا-ریو بودیون و تنتودیا؛ و از غرب با یانوس دِ اولیِنزا هممرز است. رودخانه آردیلا که میان آندالوسی و پرتغال جریان دارد، مرز جنوبی ناحیه را تشکیل میدهد.
این ناحیه شامل ده شهرداری است:
- فرِخِنال دِ لا سِرا
- ایگِرا لا رِال
- خرِس دِ لوس کابایِروس
- الیوا دِ لا فرونتِرا
- سالوالِئون
- سالواتیِرا دِ لوس باروس
- والِنسیا دِل مومبوی
- والِه دِ ماتاموروس
- والِه دِ سانتا آنا
- ساهینوس
تاریخ
دوران پیش از تاریخ
آثار پیشاتاریخی در شهرداریهای مختلفی مانند خرِس دِ لوس کابایِروس، ایگِرا لا رِال، والِنسیا دِل مومبوی و الیوا دِ لا فرونتِرا کشف شده است. دو بت سنگی سلتی در نیایشگاه بانوی ما دِ گِراسیا در الیوا دِ لا فرونتِرا یافت شده است. استحکامات سلتی در ایگِرا حفاری شده و دِلمِنهای (گورهای سنگی) متعددی همچنان در سراسر منطقه قابل مشاهدهاند؛ از جمله دِلمِن نئولیتیک پِدرا پینچا در والِنسیا دِل مومبوی و دِلمِن تورینیوِلو در خرِس دِ لوس کابایِروس.
امپراتوری روم
در دوران اشغال روم، سیِرا سوروئِستِه بخشی از چندین بخش سیاسی متفاوت بود. ابتدا جزو هیسپانیا اولتِریور محسوب میشد و سپس به دو قسمت تقسیم گردید؛ بخشی به استان لوزیتانیا و بخش دیگر به هیسپانیا بِتیکا پیوست. شهرهای آن دوران نامهای متفاوتی داشتند:
- خرِس دِ لوس کابایِروس: فاما یولیا سِریا
- الیوا دِ لا فرونتِرا: سِزاروبریگا
- فرِخِنال دِ لا سِرا: نِرتوبریگا
اگرچه شهرهای دیگری چون سالوالِئون مدعیاند ریشههایشان به امپراتوری روم بازمیگردد، شواهدی دال بر این ادعا وجود ندارد.
خرِس دِ لوس کابایِروس میزبان موزاییکها، پلههای سنگی و پلهای پونتون و ویِخو است که همگی مربوط به معماری اولیه رومی هستند. الیوا دِ لا فرونتِرا مرکز ذوب مس رومیها بوده که کشف ۲۵۰ کوره فلزکاری، بقایای معادن مس و سنگمعدنهای استخراجشده، گواه این ادعاست. سکههای مربوط به دورههای مختلف امپراتوری روم نیز در سراسر ناحیه یافت شده است.
ویزیگوتها
ستونهای کتیبهدار متعددی متعلق به دوران اشغال ویزیگوتها در شبهجزیره ایبری است. یکی از این کتیبهها در کلیسای سانتا ماریا دِ لا انکارناسیون مربوط به ۲۵ دسامبر ۵۵۶ میلادی است. کتیبهای دیگر در نزدیکی الیوا دِ لا فرونتِرا متعلق به کنت تئودیمر در سال ۶۶۲ میلادی یافت شده است.
کتیبههای دیگری نیز از این دوره به دست آمده؛ سنگ قبری مربوط به سال ۵۱۴ در مزرعهای نزدیک آلکوبازا و سنگ قبری دیگر متعلق به ۶۶۲ در زمینی در والِه دِ ماتاموروس کشف شده است. علاوه بر این، شبکههای چوبی نیایشگاه ویرخِن دِ گِراسیا از طراحی ویزیگوتها به شمار میرود. شواهدی وجود دارد که شهرداریهای فرِخِنال دِ لا سِرا و سالوالِئون در همین دوره بنیان گذاشته شدهاند.
فتح اعراب و رِکونکیستا
مورها پیشرفتهای فناورانه متعددی را در زندگی روزمره این منطقه به ارمغان آوردند. بیشترین تأثیر بر روشهای کشاورزی مانند شخمزدن بود؛ جایی که اعراب با معرفی متدهای نوین، کارایی تکنیکهای رومی را به شدت ارتقا بخشیدند.
حدود سال ۱۲۳۰، آلفونسو نهم (پادشاه لئون) این منطقه را فتح کرد. او دست به قتلعام بزرگی علیه مورها در منطقهای زد که امروزه والِه دِ ماتاموروس (به معنای واقعی کلمه: «دره کشتار مورها») نامیده میشود. ده سال بعد، آلفونسو لشکرکشی نظامی را در استان ترتیب داد تا امنیت آن را تضمین کند و سپس کنترل این سرزمین را به شوالیههای معبد سپرد.
رنسانس
با به دست گرفتن قدرت توسط شوالیههای معبد، این سرزمین رونق اقتصادی و رشد جمعیتی چشمگیری را تجربه کرد. شوالیهها شهر ساهینوس را به عنوان یک استحکامات نظامی بنیان نهادند که بعدها به قلعهای بزرگ تبدیل شد و شهر پیرامون آن شکل گرفت. در سال ۱۳۱۲ میلادی، پاپ کلمنت پنجم فرقه شوالیههای معبد را منحل کرد و زمینها و عناوین آنان به پادشاهی اسپانیا منتقل شد. شوالیهها در خرِس دِ لوس کابایِروس مقاومت کردند، اما در قلعه اطراف اعدام شدند. برجی که گلوی آنان را در آن بریدند، اکنون توره سانگرینتا (برج خونین) نامیده میشود.
شهرداریهای امروزی این ناحیه در میان اشرافزادگان تقسیم شدند. الیوا دِ لا فرونتِرا، والِنسیا دِل مومبوی و سالوالِئون جزو دوکنشین فِریا بودند. والِه دِ ماتاموروس و خرِس دِ لوس کابایِروس تحت کنترل فرقه سانتیاگو درآمدند و فرِخِنال دِ لا سِرا و ایگِرا لا رِال نیز بخشی از سِویا شدند.
فتحگران مشهوری چون آلونسو رودریگِس سانتوس و اِرناندو دِ سوتو از سیِرا سوروئِستِه برخاستهاند. شاید مشهورترین آنها واسکو نونیِس دِ بالبوآ باشد که در خرِس دِ لوس کابایِروس زاده شد و فتح پاناما و کشف اقیانوس آرام به او نسبت داده میشود.
جغرافیا
کوههای سِرا مورِنا از میان این ناحیه میگذرند. در این رشتهکوه قلههای عمدهای قرار دارند که از جمله میتوان به سان کریستوبال، اوراتوریو، دل کوتو، دِ لا اِرومبره، دِ لا کورتِه، دل پِنیون، دِ مونسالود، دِ سانتا ماریا، دِ سان خوسِه، دِ بُتِیو، دِ لا کاثوِلا و دِ لاس مِساس اشاره کرد. بلندترین قلهها عبارتاند از:
- لا میرا (سالواتیِرا دِ لوس باروس): ۸۱۵ متر
- پِنیا اوترِرا (سالواتیِرا دِ لوس بارروس): ۸۱۳ متر
- سانتا ماریا دوم (سالوالِئون): ۸۰۶ متر
- سان خوسِه (والِه دِ ماتاموروس): ۷۸۷ متر
- سان کریستوبال (ایگِرا لا رِال): ۷۷۶ متر
رودخانههای متعددی از سیِرا سوروئِستِه میگذرند که مهمترین آنها گوادیانا است. رودخانه آردیلا که مرز با پرتغال را تشکیل میدهد، یکی از شاخههای گوادیانا در اکسترمادورا است. رودخانههای مهم دیگر شامل سیو، بودیون، زائوس و گودولید هستند.
گیاهان و جانوران
سیِرا سوروئِستِه به لطف فراوانی خوکهای سیاه ایبری، یکی از پربارترین مناطق تولید ژامون ایبریکی در اسپانیا است. خوکهای بلوطخوار در کنار اسبها، گوسفندان، بزها، گاوها، الاغها، قاطرها و مرغها در مراتع به سر میبرند. جنگلها نیز میزبان شکارهای فراوانی به ویژه گوزن، گراز و روباه هستند.
منطقه حفاظتشده دِهِساس دِ خرِس که توسط اتحادیه اروپا تعیین شده، وسعت ۴۸۰ کیلومتر مربعی دارد و حدود یکسوم ناحیه را پوشش میدهد. بیش از سی جفت لکلک سیاه در این منطقه آشیانه میسازند. علاوه بر این، لکلکهای بیشماری در ناقوسهای کلیساهای سراسر ناحیه آشیانه دارند.
این ناحیه سرشار از درختان بلوط واز و بلوط چرمی است که دو منبع اصلی چوبپوست و زغالسنگ به شمار میروند. درختان زیتون، شاهبلوط و تاکهای انگور نیز بسیار رایجاند. میدانهای شهر معمولاً با درختان نخل و توت سفید تزئین میشوند؛ به ویژه در امتداد پاسِئو دِ لاس پالمِراس در الیوا دِ لا فرونتِرا.
جنگلهای بلوط واز این منطقه از قدیمیترین و مستحکمترین جنگلهای کل اکسترمادورا هستند که به رشد تنوع گستردهای از گیاهان و جانوران کمک کرده است. پیادهروی و گشتوگذار در این مناطق، فعالیتی گردشگری بسیار محبوب است و مسیرهای پیادهروی متعددی در سراسر ناحیه وجود دارد.
جاذبههای اصلی
سیِرا سوروئِستِه میزبان بناهای تاریخی ثبتشده متعددی است. هر شهرداری چندین مکان تاریخی را در خود جای داده که بخش عمدهای از گردشگری منطقه را پوشش میدهد:
- فرِخِنال دِ لا سِرا: قلعه، نیایشگاه ویرخِن دِ لوس رِمِدیوس، کلیسای سانتا ماریا، کلیسای سانتا آنا و کلیسای سانتا کاتالینا.
- ایگِرا لا رِال: دژ سلتی کاسترو دِ کاپوتِه، نیایشگاههای ویرخِن دِ لورِنتو و ویرخِن دِل سُکُرّو، مجسمه «لا ماماراچا» و کلیساهای سانتا کاتالینا و سان بارتولومِه.
- خرِس دِ لوس کابایِروس: قلعهای با برج خونین (توره سانگرینتا)، کلیساهای سان میگِل، سان بارتولومِه، سانتا کاتالینا و سانتا ماریا دِ لا انکارناسیون، پارک سانتا لوسیا، دِلمِن سلتی تورینیوِلو و موزاییکهای رومی پومار.
- الیوا دِ لا فرونتِرا: زیارتگاه ویرخِن دِ گِراسیا، کلیسای سان مارکوس اوانجِلیستا، نیایشگاههای سان پِدرو و سان ایسیدرو و کاخ دوک فِریا.
- سالوالِئون: کلیسای سانتا مارتا، نیایشگاه ویرخِن دِ آگواسانتاس، یک ویلای رومی و دِلمِن سلتی توریل.
- سالواتیِرا دِ لوس باروس: قلعه، کلیسای سان بِلاس، نیایشگاه مارتیِرِس و موزه سفالگری.
- والِنسیا دِل مومبوی: کلیسای پوریسیما کونسِپسیون، کاخ مارکیز والدِتِرازو و دِلمِن «پِدرا پینچا».
- والِه دِ ماتاموروس: کلیسای آسونسیون و چشمههای بُربُلیون، اِل کُسو، بارانکیو و وازکِز.
- والِه دِ سانتا آنا: منبر و کلیسای سانتا آنا و غار روبیالِس.
- ساهینوس: برج مستحکم توتونیک، کلیسای ویرخِن دِ لوس رِمِدیوس، صلیب کالواری و نیایشگاه سان سیرِنو.
فرهنگ
این ناحیه سه جشنواره بزرگ گردشگری دارد: نمایش عشق مذهبی در الیوا دِ لا فرونتِرا، هفته مقدس در خرِس دِ لوس کابایِروس و جشنواره بینالمللی فولکلور در فرِخِنال دِ لا سِرا. خرِس دِ لوس کابایِروس هرساله میزبان نمایشگاه ژامون ایبریکی است که گاهی جشنواره ژامون نیز خوانده میشود.
یکی از صنایع سنتی مهم در سالواتیِرا دِ لوس باروس سفالگری است؛ تا جایی که موزهای به صنعت سفالگری اختصاص یافته و هرساله نمایشگاه بینالمللی سفالگری (فِریا ایبِریکا دِ لا آلفارِریا دِل بارّو) در آن برگزار میشود.
نویسندگان و نمایشنامهنویسان برجستهای چون بِنیتو آریاس مونتانو، مانوئل گارسیا تورادو، خوسِه رامیرِس لوپِس اوریا، خوسِه لویس گیل سوتو و میلاگراس فریاس زاده این خطه بودهاند.
گاسترونومی
به دلیل مجاورت با اوئِلوا و فراوانی خوکهای سیاه ایبری در این ناحیه، محصولات خوکی فراوانی در سیِرا سوروئِستِه تولید و مصرف میشود. این محصولات شامل چوریزو، سالسیشون، سوسیس خونی، گوشت کمر و برشهای دیگر و ژامون ایبریکی است.
از غذاهای محلی میتوان به خوراک نخود، میگاس، پیستو، کالدِرِتا و باکالائو «دورائو» اشاره کرد. غذاهای پرتغال مجاور نیز بسیار محبوباند که به شیوهای مشابه مرز آنها پخته میشوند.
ورزش
همانند سایر نقاط اسپانیا، فوتبال محبوبترین ورزش این ناحیه است. تیم محبوب خرِس سیاف است که پیشتر در لیگ دسته سوم (سِگوندا دیویسیون بی) بازی میکرد اما اکنون در لیگ تِرسِرا دیویسیون حضور دارد. تورنمنتهای فوتسال شهرداریها و مسابقات استانی جوانان نیز بسیار پرطرفدارند. بسکتبال نیز در حال گسترش محبوبیت است.
چهرههای نامی
- واسکو نونیِس دِ بالبوآ (۱۴۷۵–۱۵۱۹): کاشف، فرماندار و فتحگر.
- اِرناندو دِ سوتو (۱۴۹۶–۱۵۴۱): کاشف و فتحگری که رودخانه میسیسیپی را کشف کرد.
- بِنیتو آریاس مونتانو (۱۵۲۷–۱۵۹۸): خاورشناس و ویراستار کتاب چندزبانه آنتورپ.
- فرانسیسکو پِنیا رومِرو (متولد ۱۹۷۸): بازیکن فوتبال که اکنون در رئال مورسیای لالیگا بازی میکند.