ریچارد ای. نیسبت
ریچارد یوجین نیسبت (متولد ۱ ژوئن ۱۹۴۱) روانشناس اجتماعی و نویسنده آمریکایی است. او استاد برجسته روانشناسی اجتماعی تئودور ام. نیوکامب و مدیر مشترک برنامه فرهنگ و شناخت در دانشگاه میشیگان در ان آربر است. علایق پژوهشی نیسبت شامل شناخت اجتماعی، فرهنگ، طبقه اجتماعی و پیری است. او مدرک دکترای خود را از دانشگاه کلمبیا دریافت کرد، جایی که استاد راهنمای او استنلی شختر بود؛ از دیگر دانشجویان او در آن زمان میتوان به لی راس و جودیت رودین اشاره کرد.
مقالهای با تأثیرگذاری عمیق
شاید تأثیرگذارترین اثر او "دانستن بیش از آنچه میدانیم: گزارشهای کلامی از فرایندهای ذهنی" (با همکاری تی. دی. ویلسون، ۱۹۷۷، Psychological Review، صفحات ۲۳۱-۲۵۹) باشد که یکی از پر استنادترین مقالات منتشر شده در زمینه روانشناسی با بیش از ۱۳۰۰۰ استناد است. این مقاله اولین استدلال جامع و مبتنی بر شواهد تجربی بود که نشان میداد انواع فرایندهای ذهنی مسئول ترجیحات، انتخابها و احساسات، از آگاهی خودآگاه ما دور هستند. نیسبت و ویلسون استدلال کردند که گزارشهای دروننگرانه تنها میتوانند روایتی از "آنچه افراد درباره نحوه تفکرشان فکر میکنند" ارائه دهند، نه "نحوه واقعی تفکرشان". برخی از روانشناسان شناختی این ادعا را رد کردند و اریکسون و سیمون (۱۹۸۰) دیدگاه جایگزینی را ارائه دادند.
کتاب "جغرافیای اندیشه"
کتاب نیسبت با عنوان "جغرافیای اندیشه: چگونه آسیاییها و غربیها متفاوت میاندیشند... و چرا" (انتشارات Free Press؛ ۲۰۰۳) ادعا میکند که "شناخت انسان در همه جا یکسان نیست"، که آسیاییها و غربیها "سیستمهای فکری بسیار متفاوتی را برای هزاران سال حفظ کردهاند" و این تفاوتها از نظر علمی قابل اندازهگیری هستند.
کتاب "هوش و چگونگی دستیابی به آن"
کتاب او با عنوان "هوش و چگونگی دستیابی به آن: چرا مدارس و فرهنگها اهمیت دارند" (۲۰۰۹) استدلال میکند که عوامل محیطی در تعیین هوش بر عوامل ژنتیکی غلبه دارند. این کتاب توجه گسترده و مثبتی را در مطبوعات و از سوی برخی از همکاران دانشگاهی دریافت کرد؛ به عنوان مثال، دانیل اوشرسون، روانشناس دانشگاه پنسیلوانیا، این کتاب را "تحلیلی بسیار مهم از عوامل تعیینکننده ضریب هوشی" نامید. از سوی دیگر، منتقدان بیشتری مانند جیمز جی. لی از هاروارد استدلال کردند که این کتاب نتوانسته با قویترین شواهد برای عوامل ژنتیکی در تفاوتهای هوش فردی و گروهی مقابله کند.
سوگیری کنشگر-ناظر (Actor-Observer Bias)
او به همراه ادوارد ای. جونز، مفهوم "سوگیری کنشگر-ناظر" را نامگذاری کرد. این پدیده زمانی رخ میدهد که افراد در حال انجام عمل و ناظران، توضیحات متفاوتی برای چرایی وقوع یک رفتار ارائه میدهند. این یک مفهوم مهم در نظریه اسناد است و به تمایل به نسبت دادن رفتار خود به عوامل موقعیتی در حالی که رفتار دیگران را به تمایلات درونی آنها نسبت میدهیم، اشاره دارد. جونز و نیسبت توضیح دادند که توجه ما هنگام عمل کردن بر موقعیت متمرکز است، اما هنگام ناظر بودن بر فرد؛ اگرچه توضیحات دیگری نیز برای سوگیری کنشگر-ناظر ارائه شده است.
در فرهنگ عامه
مالکوم گلدول در مصاحبهای با نیویورک تایمز گفت: "تأثیرگذارترین متفکر در زندگی من، روانشناس ریچارد نیسبت بوده است. او اساساً دیدگاه من را نسبت به جهان شکل داد."
کتابها و مقالات مهم
- Nisbett, R. and T. Wilson (1977). "Telling more than we can know: Verbal reports on mental processes." Psychological Review 84(3): 231–259.
- Ross, L and Nisbett, R.E. The Person and the Situation. McGraw Hill, 1991. (با مقدمه جدیدی از مالکوم گلدول و پسگفتاری از نویسندگان در سال ۲۰۱۱ بازنشر شد)
- Culture of Honor: The Psychology of Violence in the South (Westview Press, 1996)
- The Geography of Thought (Free Press, 2003)
- Intelligence and How to Get It: Why Schools and Cultures Count (Norton, 2009)
- Mindware: Tools for Smart Thinking (FSG, 2015)
جوایز
- جایزه دونالد تی. کمپبل برای پژوهش برجسته در روانشناسی اجتماعی، اهدا شده توسط انجمن روانشناسی شخصیت، ۱۹۸۲.
- جایزه مشارکت علمی برجسته در روانشناسی، انجمن روانشناسی آمریکا، ۱۹۹۱.
- عضو آکادمی هنر و علوم آمریکا، ۱۹۹۲.
- جایزه دانشمند ارشد برجسته، انجمن روانشناسی تجربی، ۱۹۹۵.
- استاد بازدیدکننده وی لون در روانشناسی، دانشگاه چینی هنگ کنگ، ۱۹۹۵.
- جایزه ویلیام جیمز برای دستاوردهای علمی برجسته، انجمن روانشناسی آمریکا، ۱۹۹۶.
- انتخاب به عضویت آکادمی ملی علوم، ۲۰۰۲.
- جایزه اسوالد-کولپه دانشگاه وورتسبورگ، آلمان، ۲۰۰۷.
نکات
پیوندهای خارجی
- صفحه اصلی نیسبت در دانشگاه میشیگان
- پروفایل دانشکده نیسبت (بایگانی شده)
- سوال سالانه Edge — ۲۰۰۶
- زندگینامه در معاصران (۲۰۰۹)