دکتر رفیقالاسلام: پیشگام درمان اسهال با محلول خوراکی
دکتر رفیقالاسلام (درگذشته ۵ مارس ۲۰۱۸) پزشک و دانشمند برجسته بنگلادشی بود که شهرت جهانی خود را مدیون کشف محلول خوراکی ORS (با نام تجاری Orsaline) برای درمان اسهال است.
آغاز زندگی و تحصیلات
رفیقالاسلام در سال ۱۹۳۶ در روستای مالیپارا در ناحیه کومیلا، در بنگال تحت سلطه بریتانیا، چشم به جهان گشود. او در سال ۱۹۶۵ مدرک پزشکی عمومی خود را از دانشکده پزشکی و بیمارستان داکا دریافت کرد و سپس تحصیلات عالی خود را در زمینه پزشکی و بهداشت در دانشگاه ترینیتی انگلستان ادامه داد.
دوران حرفهای و کشف بزرگ
پس از اتمام تحصیلات پزشکی، دکتر رفیقالاسلام به مرکز بینالمللی تحقیقات بیماریهای اسهال در بنگلادش پیوست و تا سال ۲۰۰۰ در این موسسه مشغول به کار بود. در طول دوران خدمت خود، تحقیقات گستردهای بر روی داروهای مختلف انجام داد. یکی از مهمترین دستاوردهای او، ابداع محلول خوراکی ORS بود. در سال ۱۹۷۱، هنگامی که وبا در اردوگاههای پناهندگان در بنگال غربی هند، همزمان با جنگ استقلال بنگلادش، شیوع پیدا کرد، درمان اصلی تزریق وریدی مایعات بود. اما به دلیل کمبود این مایعات، استفاده از محلول ORS که دکتر اسلام ابداع کرده بود، امکان بهبودی بیماران را فراهم ساخت. پس از استقلال بنگلادش، کمپینهای تبلیغاتی گستردهای برای معرفی استفاده از این محلول در درمان اسهال برگزار شد و این روش درمانی به نام «محلول داکا» نیز شناخته شد. در سال ۱۹۸۰، سازمان بهداشت جهانی، محلول Orsaline را به رسمیت شناخت. علاوه بر این، سازمان غیردولتی بنگلادشی BRAC نیز نقش مهمی در توزیع گسترده این محلول خوراکی در مناطق دورافتاده بنگلادش ایفا کرد.