پولیبوس؛ پزشک و داماد بقراط
پولیبوس (زنده در حدود ۴۰۰ پیش از میلاد) یکی از شاگردان بقراط و همچنین داماد او بود. او در قرن چهارم پیش از میلاد در جزیره کوس زندگی میکرد. پولیبوس به همراه دامادهای دیگر بقراط، یعنی تسالوس و دراکو، مکتب دگماتیک طب را بنیان نهاد.
در زمان شیوع طاعون، بقراط او را به همراه دیگر شاگردانش به شهرهای مختلف فرستاد تا با مهارت پزشکیاش به مردم یاری برساند. پس از آن، پولیبوس در زادگاهش ماندگار شد. به گفته جالینوس، او کاملاً از عقاید و روشهای بقراط پیروی میکرد؛ اما دقت و صحت این ادعا همواره مورد تردید پژوهشگران بوده است.
آثار منسوب به پولیبوس
پژوهشگران باستان و معاصر، پولیبوس را نویسنده چند اثر از مجموعه بقراطی میدانند. آثار احتمالی او عبارتند از:
- درباره طبیعت انسان (De Natura Hominis)
- درباره تولید مثل (De Genitura)
- درباره طبیعت کودک (De Natura Pueri)
- درباره رژیم غذایی سالم (De Salubri Victus Ratione)
- درباره بیماریها (De Affectionibus)
- درباره بیماریهای درونی (De Internis Affectionibus)
کلمنت اسکندرانی، رساله «درباره جنین هشتماهه» را به او نسبت داده و نویسنده مستقر پلوتارک نیز او را نویسنده «درباره جنین هفتماهه» میداند.
رساله «درباره طبیعت انسان»، نخستین متن شناختهشدهای است که سیستم اخلاط چهارگانه (خون، بلغم، صفرای زرد و صفرای سیاه) را مطرح میکند. با این حال، جالینوس معتقد است این اثر متعلق به خود بقراط است.
اشارات تاریخی به پولیبوس
جالینوس در آثارش بارها از پولیبوس نام برده است، عمدتاً در ارتباط با نوشتههای مجموعه بقراطی. همچنین پزشکانی چون سلزوس، کائلیوس اورلیانوس و پلینیوس نیز به او اشاره کردهاند.