مسیحیت ارتدوکس مشرقی، دومین شاخه بزرگ مسیحی در عراق پس از کلیساهای کاتولیک شرقی است. این شاخه شامل کلیسای ارتدوکس سریانی به رهبری پاتریارکی در دمشق و کلیسای حواری ارمنی میشود که به ارمنیان ساکن عراق خدمترسانی میکند.
پس از تهاجم آمریکا و درگیریهای بعدی، تعداد قابل توجهی از مسیحیان ارتدوکس مشرقی از عراق مهاجرت کردند. بیشتر این مسیحیان از قومیت آشوریان عراقی هستند که حدود ۵۰۰ هزار نفر را تشکیل میدهند. اقلیت قابل توجه دیگر، ارمنیان هستند. مسیحیان در شهرهایی مانند بغداد، بصره، موصل و مناطق شمالی عراق حضور دارند.
تاریخچه
تاریخچه اولیه مسیحیت ارتدوکس مشرقی در عراق با جنگهای مداوم بیزانس و ساسانی در قرنهای پنجم تا هفتم میلادی شکل گرفت. در آن دوران، بخش عمدهای از منطقه میانرودان تحت حکومت امپراتوری ساسانی (ایران) بود. از آنجا که دین رسمی ایران زرتشتی بود، کلیه جوامع مسیحی در منطقه تحت فشار مداوم قرار داشتند و گاه مورد آزار و اذیت قرار میگرفتند. همچنین، روابط بین جوامع مسیحی مختلف با مناقشات الهیاتی و رقابتهای مداوم مشخص میشد.
در آن زمان، مسیحیان ارتدوکس مشرقی در منطقه روابط سنتی خود را با پاتریارکنشین ارتدوکس سریانی انطاکیه حفظ کردند. برای تحکیم ساختار کلیسایی در امپراتوری ساسانی، پاتریارک تصمیم گرفت ماروتا تکریتی، الهیدان برجسته، را به عنوان متروپولیت بر تمام اسقفنشینهای ارتدوکس مشرقی در امپراتوری (۶۲۹ میلادی) منصوب کند و عنوان مافریان را به او اعطا نماید.
اسقفنشینها و کلیساهای ارتدوکس مشرقی در عراق
- سه اسقفنشین متعلق به کلیسای ارتدوکس سریانی
- یک اسقفنشین متعلق به کلیسای حواری ارمنی
- چند کلیسا وابسته به اسقفنشین ارتدوکس قبطی اورشلیم
اسقفنشینهای سریانی:
- اسقفنشین موصل، کرکوک و کردستان به رهبری اسقف نیکودیموس داوود شرف
- اسقفنشین بغداد و بصره به رهبری اسقف سوروس جمیل حوا
- اسقفنشین صومعه سنت متی به رهبری اسقف تیموتئوس موسی شامانی
اسقفنشین ارمنی:
- اسقفنشین ارتدوکس ارمنی عراق به رهبری اسقف اوشاکان کولکولیان
کلیساهای قبطی:
- کلیساهای ارتدوکس قبطی وابسته به اسقفنشین اورشلیم به رهبری اسقف آنتونیوس