لوناپریسان چیست؟
لوناپریسان (با نامهای کد توسعه ZK-230211، BAY 86-5044 و ZK-PRA) یک آنتیپروژستوژن استروئیدی و مصنوعی است. شرکت داروسازی بایر (Bayer HealthCare Pharmaceuticals) در گذشته توسعه این دارو را برای درمان بیماریهایی نظیر آندومتریوز، قاعدگی دردناک (دیسمنوره) و سرطان پستان بر عهده داشت؛ اما در نهایت، روند توسعه آن متوقف شد.
مکانیسم اثر و ویژگیهای دارویی
این ماده به عنوان یک آنتاگونیست خاموش (Silent Antagonist) بسیار قدرتمند و انتخابگر بالا برای گیرنده پروژسترون (PR) عمل میکند. آنتاگونیست خاموش به دارویی گفته میشود که به گیرنده متصل شده و آن را مسدود میکند، اما خود هیچ فعالیت تحریکی از خود نشان نمیدهد.
پیش از توقف فرآیند توسعه، لوناپریسان موفق شده بود تا مرحله آزمایشهای بالینی فاز دوم پیش برود.
داروهای مرتبط
در حوزه آنتیپروژستوژنها، ترکیبات دیگری نیز وجود دارند که از نظر ساختاری یا عملکردی با لوناپریسان قرابت دارند:
- میفهریستون (Mifepristone)
- اوناپریستون (Onapristone)
- استات اولیپریستال (Ulipristal acetate)
- ویلاپریسان (Vilaprisan)
طبقهبندی شیمیایی
از نظر شیمیایی، لوناپریسان در دستهبندیهای زیر قرار میگیرد:
- آنتیپروژستوژنها
- دیکتونها (Diketones)
- ترکیبات ارگانوفلوئور (Organofluorides)
- الکلهای نوع سوم (Tertiary alcohols)