زندگی و آموزش اولیه
لیلی فرانسیس «لال» چیتی (۲۰ مارس ۱۸۹۳ – ۸ فوریه ۱۹۷۹)، باستانشناس و پژوهشگر مستقل بریتانیایی بود که تخصصش پیشینه باستانشناسی ولز و غرب انگلستان بود. بسیاری او را یکی از پیشگامان نقشهبرداری دادههای باستانشناسی میدانند.
چیتی در ۲۰ مارس ۱۸۹۳ در لوداونِ دوون انگلستان زاده شد. او بزرگترین فرزند کشیش جیمز چارلز مارتین چیتی و گوِن اتلین جورجیانا چیتی بود. درواس چیتی، باستانشناس و کشیش، یکی از دو برادر کوچکتر او بود. در سال ۱۸۹۹، پدرش به مقام کشیش کلیسای هانوود رسید و خانواده به شروپشایر نقل مکان کرد. لیلی ابتدا در خانه تحصیل کرد و سپس بین سالهای ۱۹۱۰ تا ۱۹۱۵ به مدرسه هنر شروزبری رفت.
مسیر شغلی
چیتی قصد داشت تحصیل هنریاش را ادامه دهد، اما برای کمک به تلاشهای جنگی در جنگ جهانی اول، ترجیح داد بهعنوان منشی آموزش ببیند. او مدت کوتاهی در اداره پست لندن کار کرد و سپس تا پایان جنگ به ارتش زمین زنان در شروپشایر پیوست. ارتش زمین زنان سازمانی مدنی بود که زنان (ملقب به «دختران زمین») را جایگزین مردانی میکرد که به خدمت نظام فراخوانده شده بودند.
پس از جنگ، چیتی به خانه خانوادگی بازگشت. در سال ۱۹۲۰، پدرش کشیش یوکلتون شد. در این زمان، علاقهاش به باستانشناسی و بهویژه مصنوعات پیشاتاریخی شکوفا شد. در ۱۹۲۴، او بهعنوان خبرنگار افتخاری سازمان نقشهبرداری اردنانس برای باستانشناسی شروپشایر منصوب شد. در ۱۹۲۶ نیز به نماینده محلی هیئت بناهای تاریخی تبدیل گشت. پس از دیدار با هارولد پیک، در ۱۹۲۷ مأموریت یافت ابزارهای برنزی را برای انجمن بریتانیایی ترسیم کند.
در همین زمان، او یک نمایه کارتی تحلیلی از نشریات و ادبیات باستانشناسی محلی و ملی تدوین کرد که به پایگاه دادهای مهم برای دانشجویان و باستانشناسان حرفهای تبدیل شد. به دلیل آموزش هنریاش، سیریل فاکس از او خواست نقشههای کتاب «شخصیت بریتانیا» (۱۹۳۵) را بکشد؛ اما این نقشهها تا چاپ سوم در ۱۹۳۸ بهعنوان کار او شناخته نشدند.
در ۱۹۳۸، پدرش درگذشت و لیلی نزد برادرش درواس رفت. تا زمان ازدواج برادرش با مری کیتسون کلارک در ۱۹۴۳، خانه او را اداره کرد. سپس به خانه خانوادگی در پونتسبری بازگشت و دوباره بهعنوان «خبرنگار ارشد اداره بناهای تاریخی شروپشایر» منصوب شد. او مصنوعات را ترسیم، مکانهای کشف را بررسی و نقشه کرد، گزارشهایی منتشر کرد و مجموعههای موزه محلی را بهبود بخشید. او دوباره به نمایهسازی روی آورد و انجمن باستانشناسی کامبرین او را برای نمایهسازی نشریه «آرکیئولوژیا کامبرنسیس» مأمور کرد. این نمایه که در ۱۹۶۴ منتشر شد، بهترین نمایه برای این نشریه لقب گرفت.
علاوه بر نمایهها، چیتی ۱۴۶ مقاله در مجلات علمی نوشت و منتشر کرد. این مقالات بیشتر گزارشهایی درباره اشیای منفرد بودند، اما او اشتباعات و نقصهای مقالات اولیه درباره گنجینههای عصر برنز را نیز اصلاح کرد.
سالهای پایانی عمر
چیتی در پیری علاقهاش به باستانشناسی را از دست نداد و در بسیاری از فعالیتهای انجمنهای علمی (شامل سخنرانیها و سفرهای مطالعاتی) که عضو آنها بود شرکت میکرد. در ژانویه ۱۹۷۹ به دلیل افت دمای بدن بیمار شد و در ۸ فوریه ۱۹۷۹ در خانه سالمندان هیلساید در چرچ استرتون درگذشت. او در گورستان پونتسبری شروپشایر به خاک سپرده شد.
افتخارات
- در ۱۹۳۹ بهعنوان عضو انجمن باستانیشناسان لندن انتخاب شد.
- در ۱۹۵۷ مدرک افتخاری کارشناسی ارشد را از دانشگاه ولز دریافت کرد.
- در افتخارات سال نو ۱۹۵۶، به دلیل کارش بهعنوان خبرنگار ارشد، نشان افسر امپراتوری بریتانیا (OBE) دریافت کرد.
در ۱۹۷۲، کتابی به افتخار او با عنوان انسان پیشاتاریخی در ولز و غرب: مقالاتی در افتخار لیلی اف. چیتی توسط فرانسیس لینچ و کالین بی. برجس منتشر شد.
آثار منتخب
- چیتی، ال. اف. (۱۹۲۵). «سه ابزار برنزی از آجرپزی اجبولد، مئول بریس، شروپشایر». مجله باستانیشناسان.
- چیتی، ال. اف. (۱۹۳۶). «پالستاوهای تکوجه در پرتغال و ایرلند». مجموعه مقالات انجمن پیشاتاریخی.
- وارلی، دبلیو. جی. و همکاران (۱۹۴۰). چشایر پیشاتاریخی. شورای جامعه روستایی چشایر.
- چیتی، ال. اف. (۱۹۶۳). «مسیر کلاون-کلی: راه باستانی در جنوب شروپشایر»، در فرهنگ و محیط.