کارل فریدریش هاینریش مارکس
کارل فریدریش هاینریش مارکس (۱۰ مارس ۱۷۹۶ – ۲ اکتبر ۱۸۷۷) پزشک و مدرس دانشگاهی آلمانی بود. او با وجود همنامی با کارل مارکس (بنیانگذار مارکسیسم)، هیچ ارتباط خویشاوندی با وی نداشت.
زندگی و فعالیتها
مارکس در ۱۰ مارس ۱۷۹۶ در شهر کارلسروهه چشم به جهان گشود. پدرش عتیقهفروش یهودی بود. او تحصیلات خود را در دبیرستان کارلسروهه گذراند و در آنجا شاگردی یوهان پیتر هبل و کارل کریستیان گملین را کرد. در سال ۱۸۱۳، تحصیل در رشتههای فلسفه و پزشکی را در هایدلبرگ آغاز کرد. در سال ۱۸۱۷، به عنوان دوست هاینریش کارل الکساندر پاگناشتشر، به انجمن دانشجویی «بورشنشافت قدیم هایدلبرگ» پیوست.
او با ژان پل ارتباطاتی داشت و در میان سایر کلاسها، در جلسات تدریس گئورگ ویلهلم فریدریش هگل شرکت میکرد و به یکی از پیروان او تبدیل شد. مارکس در سال ۱۸۱۷ تحصیلاتش را به پایان رساند و در سال ۱۸۱۸، با درجه عالی در امتحانات موفق شد. دانشگاه برای اثر او با موضوع «ساختار و حیات رگها» (Die Struktur und das Leben der Venen) جایزهای به او اهدا کرد.
در سال ۱۸۱۸، احتمالاً در تأسیس نخستین انجمن دانشجویی فرایبورگ مشارکت داشت؛ چرا که پیشتر در فرایبورگ، عضو و راهنمای انجمن علمی بود که انجمن دانشجویی فرایبورگ از آن شکل گرفت. هنگامی که برای ادامه تحصیل به وین رفت، به عضو مکاتبهای انجمن دانشجویی قدیم فرایبورگ درآمد. در وین، از طریق ارتباطات دانشجویی با کارل لودویگ زاند آشنا شد. در سال ۱۸۱۹، زاند شاعر آگوست فون کوتسبوه را ترور کرد. مارکس در ۱۹ ژوئن ۱۸۱۹ به دلیل فعالیتهای مرتبط با انجمن دانشجویی در وین دستگیر و نه ماه بازداشت شد، اما در نهایت بدون اتهام آزاد گردید.
در سال ۱۸۲۰، مدرک دکترای پزشکی خود را از ینا دریافت کرد. پس از آن به گوتینگن رفت و به عنوان ارزیاب در کتابخانه دانشگاه گوتینگن مشغول به کار شد. در سال ۱۸۲۲ در دانشکده پزشکی درجه شایستگی علمی (هابیلیتاسیون) را گرفت، در ۱۸۲۶ به استاد فوقعادی و در ۱۸۳۱ به استاد تمام ارتقا یافت. او تا پایان عمر در این دانشگاه تدریس کرد، اما همزمان مطب پزشکی خود را نیز اداره میکرد.
در گوتینگن با هاینریش هاینه آشنا شد. بحثهای پزشکی و رساله مارکس با عنوان «گوتینگن از منظر پزشکی، فیزیکی و تاریخی» در سفرنامه هاینه با نام «سفر هارتس» (Die Harzreise) ذکر شده است. هاینه نیز در گوتینگن توسط مارکس تحت درمان قرار گرفت.
افتخارات
در سال ۱۸۳۸، به عضویت انجمن علوم گوتینگن (Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen) پذیرفته شد.
آثار منتخب
- گوتینگن از منظر پزشکی، فیزیکی و تاریخی. گوتینگن، ۱۸۲۴.
- مقدمهای بر مرگ آسوده پزشکی (De euthanasia medica prolusio). گوتینگن، ۱۸۲۶.
- نظریه عمومی بیماریها. گوتینگن، ۱۸۳۳.
- درباره آموزه فلج اندامهای تحتانی. کارلسروهه و بادن، ۱۸۳۸.
- درباره مفهوم و اهمیت داروهای مسکن. گوتینگن، ۱۸۵۱.
- درباره خدمات پزشکان به محو بیماریهای شیطانی. گوتینگن، ۱۸۵۹.
- درباره روابط هنرهای تجسمی و هنر شفا. گوتینگن، ۱۸۶۱.
- کنراد ویکتور اشنایدر و زکامها. گوتینگن، ۱۸۷۳.
منابع
- هِلگه دووراک: فرهنگنامه زیستشناختی بورشنشافت آلمان. جلد اول، بخش ۴، هایدلبرگ ۲۰۰۰، صفحات ۴۰-۴۱.
- هاینریش شیپرگس: سلامت و جامعه: پانورامایی تاریخی-انتقادی. برلین، ۲۰۰۳، صفحات ۸۰ به بعد.