جرمیا ییتس یکی از چهرههای فعال جنبش چارتیسم در بریتانیا بود؛ فعالی که بهدلیل مشارکت در اعتصاب کارگران طی شورشهای سفالگری ۱۸۴۲ در انگلستان، یک سال حبس را در زندان میلبانک لندن گذراند.
ییتس در سال ۱۸۱۰ در فنتون، از منطقه صنعت سفالگری استافوردشر، به دنیا آمد. او پس از ازدواج با آن اسمیت در ۱۸۳۷ از استوک به استافورد رو، مایلز بانک، هنلی نقل مکان کرد. ییتس سفالگر بود و با همسرش یک قهوهخانه و مهمانخانهای بدون مشروبات الکلی را از خانهشان در مایلز بانک اداره میکرد.
پیوند با چارتیسم
در اواخر دهه ۱۸۳۰، جرمیا ییتس به یکی از هواداران جدی چارتیسم تبدیل شد. این جنبش که در ۱۸۳۶ شکل گرفته بود، برای به دست آوردن حقوق سیاسی و نفوذ بیشتر طبقه کارگر تلاش میکرد.
در آن زمان، پیامدهای ناکامی اصلاحات انتخاباتی ۱۸۳۲ همچنان سنگین بود و تنها ۱۸ درصد از بزرگسالان بریتانیا حق رأی داشتند. فقر و بیکاری گسترده بود و اصلاحیه قانون فقرا در ۱۸۳۴، کمکهای معیشتی بیرون از مراکز نگهداری را از کارگران گرفت؛ به این معنا که فرد برای دریافت کمک باید وارد نزاکتخانه میشد. در این مراکز، خانوادهها از هم جدا میشدند و همین بیعدالتیها به رشد چارتیسم، بهویژه در شمال انگلستان، کمک کرد.
ییتس از خواستههای چارتیستها با جدیت دفاع میکرد؛ در جلسهها شرکت میکرد و در قهوهخانهاش نشریهها و نوشتههای چارتیستی میفروخت. یکی از این نشریهها Commonwealthsman بود که آن را از دوست و چارتیست سرشناس خود، توماس کوپر، شاعر، تهیه میکرد.
در ۱۸۴۳، او نام نخستین پسرش را «جرمیا همپدن فیتزجرالد امت ییتس» گذاشت؛ نامی برگرفته از جان همپدن، لرد ادوارد فیتزجرالد و ریچارد امت، قهرمانانی که نزد هواداران حقوق کارگران و آزادیخواهان آن روزگار جایگاهی نمادین داشتند. این سنت در خانواده ییتس ادامه یافت و نام میانی «همپدن» در نوادگان او باقی ماند.
منشور مردم و درخواستهای چارتیستها
در ۱۸۳۹، چارتیستها طوماری رسمی با عنوان «منشور مردم» را به مجلس عوام بریتانیا ارائه کردند. این منشور شش خواسته اصلی داشت:
- حق رأی برای همه مردان بالای ۲۱ سال
- رأیگیری مخفی
- حذف شرط مالکیت برای نمایندگی در مجلس
- پرداخت حقوق به نمایندگان مجلس
- تقسیم حوزههای انتخابیه با جمعیتهای برابر
- برگزاری انتخابات سالانه برای پارلمان
با وجود امضای یکمیلیون و دویستوپنجاههزار نفر، این طومار با ۲۳۵ رأی مخالف در برابر ۴۶ رأی موافق رد شد. طومار دوم که در ۵ مه ۱۸۴۲ بررسی شد، علاوه بر خواستههای پیشین، خواستار رهایی از قوانین مذهبی تحمیلی و لغو قانون اتحاد ایرلند ۱۸۰۰ بود. این طومار بیش از ۳.۳ میلیون امضا داشت، اما باز هم با ۲۸۷ رأی مخالف در برابر ۴۹ رأی موافق رد شد.
جرمیا ییتس و شورشهای سفالگری ۱۸۴۲
رد منشور مردم در مه ۱۸۴۲، همزمان با بیکاری فزاینده، گرسنگی و کاهش دستمزدها، موجی از اعتصابها را در مناطق صنعتی بریتانیا برانگیخت؛ موجی که بعدها به «اعتصاب عمومی ۱۸۴۲» معروف شد.
صنعت سفالگری استافوردشر یکی از کانونهای اصلی تنش بود، بهویژه هنلی و بورسلم در استوک-آن-ترنت امروزی. اعتصابها از اوایل ژوئن ۱۸۴۲ با کارگران معدن زغالسنگ آغاز شد که با کاهش شدید دستمزد روبهرو شده بودند. تا پایان ژوئیه، اعتصاب در شمال استافوردشر گسترده شده بود.
چارتیستها از این اعتصابها حمایت کردند و خواستار اعتصابی سراسری در سراسر منطقه سفالگری شدند. در ۱۵ اوت، آنها در کراون بانک هنلی جلسهای برگزار کردند تا درباره قطعنامهای رأی بگیرند که بر اساس آن، همه کارها باید تا زمانی که «منشور مردم به قانون کشور تبدیل شود» متوقف میشد. بین هشت تا ده هزار نفر در این گردهمایی حضور داشتند و پس از سخنرانی پرشور توماس کوپر، قطعنامه تصویب شد. گروههایی از مردان، از جمله جرمیا ییتس، جلسه را ترک کردند تا دیگران را به اعتصاب ترغیب کنند.
بر پایه گفته یکی از شاهدان در محاکمه ییتس، در صبح ۱۵ اوت او گروهی حدود ۲۰۰ نفره، عمدتاً از کارگران معدن زغالسنگ، را به کارگاههای ریدگوی و مارلی در شلتن برد، وارد کارگاهها شد، کار همه مردان را متوقف کرد و آنها را با خود بیرون برد.
دستگیری، محاکمه و زندان
جرمیا ییتس شش روز بعد، در ۲۱ اوت، در محل کارش دستگیر شد. در اکتبر ۱۸۴۲، او به اتهام اغتشاش و ارعاب گناهکار شناخته شد و به یک سال حبس محکوم گردید. این دوره را در زندان میلبانک لندن گذراند.
حکم ییتس در مقایسه با بسیاری از محکومان آن روزها نسبتاً سبک بود. فعالیتهای خود او عمدتاً مسالمتآمیز توصیف شده، اما در همان جریانها اقدامهایی مانند تخریب اموال، خرابکاری و آتشزدن نیز رخ داد. تا ۱۶ اوت اوضاع وخیمتر شده بود؛ نیروهای نظامی که برای برقراری نظم اعزام شده بودند، در میدان بورسلم به سوی دستهای از اعتصابکنندگان آتش گشودند. در این درگیری یک نفر کشته و شمار زیادی زخمی شدند.
اعتصابکنندگان در واکنش به ساختمانها و اموال حمله کردند؛ بهویژه خانههای مالکان معادن زغالسنگ، روحانیون، قضات محلی و ساختمانهای دولتی. در دادگاههای ویژهای که پس از آن تشکیل شد، ۲۷۴ نفر محاکمه شدند. از این میان، ۱۴۶ نفر به زندان افتادند و ۵۴ نفر تا ۲۱ سال به استرالیا تبعید شدند.
پس از شورشها
ییتس در اکتبر ۱۸۴۳ از زندان آزاد شد، اما بهدلیل سابقه حبس و دشمنی شدید کارفرمایان با چارتیستها، نتوانست دوباره در صنعت سفالگری کار پیدا کند.
با وجود این شکست، او از فعالیت دست نکشید. ییتس در هتل پرهیز از الکل خود جلسات عضوگیری چارتیستها را برگزار میکرد، برای آزادی زندانیان چارتیست کمپین میکرد و در کراون بانک بر نشستهایی ریاست داشت که با لایحه کارفرما و کارگر و لایحه ثبتنام ایرلند مخالف بودند.
او در ۱۸۴۵ بهعنوان نماینده در کنفرانس زمین چارتیستها انتخاب شد و در ۱۸۴۸ نیز نماینده کنفرانس شرکت ملی زمین در بیرمنگام بود. در همان سال ۱۸۴۵، توانست شغلی بهعنوان دستیار نقشهبردار راهها برای شلتن به دست آورد.
جرمیا ییتس پس از یک بیماری کوتاه، در ۱۱ اکتبر ۱۸۵۲ و در ۴۲ سالگی درگذشت. علت رسمی مرگ او صرع اعلام شد. او در کلیسای محله سنت مری شلتن در استافوردشر به خاک سپرده شد.
«پیکر او را جمعیت بزرگی از دوستانش در قالب یک راهپیمایی تا گور همراهی کردند. مسیر جاده از کراون بانک، محل زندگی او، تا کلیسا پر از تماشاگران بود و جمعیتی انبوه اطراف گورستان را فرا گرفته بود.»
این توصیف در یادنامهای از استافوردشر ادورتایزر، منتشرشده در ۲۳ اکتبر ۱۸۵۲، آمده است و نشان میدهد ییتس حتی پس از سالها فعالیت سیاسی، در میان مردم و هوادارانش احترام زیادی داشت.
چرا داستان ییتس اهمیت دارد؟
زندگی جرمیا ییتس نمونهای روشن از پیوند میان حقوق سیاسی، عدالت اجتماعی و مبارزه طبقاتی در بریتانیای سده نوزدهم است. او نه یک سیاستمدار بلندپایه، بلکه کارگری بود که خواستههای طبقه خود را در میدان عمل دنبال کرد؛ از فروش نشریه و برگزاری جلسه تا همراهی با اعتصاب کارگران.
ماجرا همچنین نشان میدهد که چارتیسم چرا توانست حمایت گسترده پیدا کند: برای بسیاری از کارگران، حق رأی فقط یک شعار سیاسی نبود، بلکه راهی برای مقابله با فقر، بیکاری، بیثباتی دستمزد و قوانینی به نظر میرسید که زندگی روزمره آنها را سختتر میکرد.
ردههای مرتبط
- چارتیستها
- اهالی فنتون، استافوردشر
- زندانیان و بازداشتشدگان انگلیسی
- زادگان ۱۸۱۰
- درگذشتگان ۱۸۵۲