گوپالاناند سوامی (۱۷۸۱–۱۸۵۲ میلادی) یکی از پارامهانساها (رهبران معنوی عالیرتبه) در مکتب سوامینارایان سمپرادایا بود که توسط خود سوامینارایان به این مقام منصوب شد. او با تلاش و هدایت بسیاری از پیروان، نقشی اساسی در گسترش این مکتب ایفا کرد. در مکتب سوامینارایان، گوپالاناند سوامی به عنوان یکی از برجستهترین یوگیانی شناخته میشود که به مقام آشتانگ یوگا (هشت مرحله سلوک عرفانی) دست یافته است. همچنین باور بر این است که او مسئولیت مراکز مهمی چون وادتال و احمدآباد را بر عهده داشته است.
زندگینامه
او با نام خوشحال بهات متولد شد. پدرش موتیرام بهات و مادرش جیبهبا بهات، هر دو از برهمنان اودیشیا بودند. گوپالاناند سوامی در دهکده توردا در منطقه اروالی گجرات چشم به جهان گشود. او علاقهای عمیق به تحصیل و دانش نشان داد و به ویژه در زمینه دستور زبان، فلسفه هندی (مکاتب نیا و ودانتا) به پژوهش پرداخت. گوپالاناند سوامی دانشمندی برجسته بود و در زمینههای ویاکاران (دستور زبان)، نیا، میمانسا و طالعبینی تبحر داشت. او با آدیتیا بایی ازدواج کرد و صاحب دو فرزند به نامهای هاریشانکار و انوپامبا شد، اما هیچگونه وابستگی دنیوی به آنها نداشت. سوامینارایان به او دیکشا (مراسم تقدیس و عهد مقدسی که شامل تعهداتی چون تجرد، ترک تعلقات دنیوی و وظایف خانوادگی است) را در آکشار اوردی (گادادا) گجرات اعطا کرد. سوامینارایان احترام بسیار زیادی برای گوپالاناند سوامی قائل بود و او را در علم آشتانگ یوگا بسیار ماهر میدانست. گوپالاناند سوامی در سال ۱۸۵۲ میلادی در وادتال به آکشردهام (مقام جاودان) بازگشت.
مسئولیت در مکتب سوامینارایان
هنگامی که سوامینارایان در اول ژوئن ۱۸۳۰ میلادی به سوی جایگاه ابدی خود شتافت، مسئولیت مکتب سوامینارایان و آچاریاها (معلمان و رهبران) را به دستان گوپالاناند سوامی سپرد. پس از عروج سوامینارایان به آکشردهام، او مراقبت از ساتسانگ (جامعه پیروان) را بر عهده گرفت.
معبد سارانگپور
گوپالاناند سوامی دستور داد تا بتی از کاستبهانجان دوی هانومانجی در معبد سارانگپور نصب شود. گفته میشود هنگامی که این بت توسط او نصب شد، زنده شد و حرکت کرد.
آثار
کتب سانسکریت
- ویکدیپ (Vivekdeep)
- ویشنوییاگ پاداتی (Vishnuyaag Paddhati)
- پوجا ویدنی (Pujavidhi)
- بهکتی سیدی (Bhakti Siddhi)
- هاریبهکتا ناوالای (Haribhakta Namavali)
- براهمسوترارثدیپ (Brahmasutrarthdeep)
- ایشادی اوپانیشاد باشیا (Ishadi Upanishad Bhashya)
- شریماد بهاگاواد گیتا باشیا (Shreemad Bhagwad Geeta Bhashya)
- تفسیر بروهما در دومین کانتو از شریماد بهاگاوات (سوکابهیپرای بودینی تیکا) (Commentary on Second Canto of Shreemad Bhagwat (Sukabhipray Bodhini Tika))
- داشام اسکند گودارث بودینی تیکا (Dasham Skandh Goodharth Bodhini Tika)
- اکاداش اسکند کرشنابهیپرای بودینی تیکا (Ekadash Skandh Krushnabhipray Bodhini Tika)
- ود استوتی شروتیارث بودینی تیکا و آنوایارث بودینی تیکا (Ved Stuti Shrutyarth Bodhini Tika and Anvayarth Bodhini Tika)
- شاندیلیا سوترا بهکتی پراکاشیکا تیکا و غیره (Shandilya Sutra Bhakti Prakashika Tika etc.)
کتب عامیانه
- وارتا ویک (Varta Vivek)
- ادویت خندان (Advait Khandan)
- ترجمه مراتی شیکشاپاتری (Marathi Translation of Shikshapatri)
- اوپادشی وارتااو (Updeshi Vartao)
- پوچا پاداتی نا پانا (Puja Paddhati na Pana)
- بهکتیسیدھی باشانتر (ترجمه بهکتی سیدی) (Bhaktisiddhi Bhashantar (Translation of Bhaktisiddhi))
- سمپرادایا پرادیپ (Sampraday Pradeep)