گذرگاه گیوش-پالانکا
گذرگاه گیوش-پالانکا یک گذرگاه کوهستانی در رشتهکوههای شرق کارپات رومانی است که در ارتفاع قابل توجهی میان کوههای تارکائو در شمالشرق و کوههای چوک در جنوبغرب قرار دارد. این گذرگاه، گیوش و پالانکا در شهرستان باکائو را به هم متصل میکند.
جاده ملی و خط راهآهن ۵۰۱ از این گذرگاه عبور میکنند. خط راهآهن، ادژود در شهرستان ورانتسا را به سیکولنی در شهرستان هارگیتا متصل میکند.
تاریخ
در طول جنگ جهانی اول، نبردهای سختی میان نیروهای رومانی و اتریش-مجارستان برای کنترل گذرگاه گیوش-پالانکا رخ داد. در ۲۷ اوت ۱۹۱۶، روزی که رومانی به نفع متفقین وارد جنگ شد، سربازان رومانی نیروهای اتریش-مجارستان را در ایستگاه راهآهن گیوش غافلگیر کردند و به سرعت کنترل گذرگاه را به دست گرفتند. نبرد دیگری در اکتبر ۱۹۱۶ رخ داد که در آن ارتش چهارم رومانی به فرماندهی کنستانتین پرزان، ارتش اول اتریش-مجارستان به فرماندهی آرتور آرز فون اشتراسنبورگ را شکست داد.
در مه ۱۹۱۷، امیل ربیرانو، افسر رومانی در ارتش اتریش-مجارستان، تلاش کرد از جبهه نزدیک گیوش به سمت نیروهای رومانی بگریزد. او توسط یک گشت افسران امپراتوری دستگیر شد و به اتهام فراری و جاسوسی محاکمه و به اعدام با چوبه دار محکوم شد. داستان او الهامبخش رمان «جنگل آدمهای دارزده» نوشته برادرش لیویو ربیرانو در سال ۱۹۲۲ شد. در سال ۲۰۱۲، بنایی به یادبود امیل ربیرانو در مرز گیوش-فاگت و پالانکا، در محلی که اعتقاد بر این است اعدام او انجام شده، رونمایی شد.