ریشهها و پیشینه خاندان گان
خانواده گان، خاندانی سوئدی و اهل شهر فالون هستند که یکی از اعضای آن در سال ۱۸۰۹ با نام «گان اف کالهون» (Gahn af Colquhoun) به مقام اشرافی رسید. این خاندان همواره ادعا میکرد که ریشههایش به خانواده اسکاتلندی کالهون بازمیگردد؛ ادعایی که در سال ۱۷۸۱ با نامهای از سوی لرد لایون کینگ آف آرمز (بالاترین مقام نشانشناسی اسکاتلند) تأیید شد. با این حال، پژوهشهای بعدی نشان داد که این تأیید بر پایههای مشکوک و غیرقابل اتکا است. همچنین ادعای دیگری مبنی بر اینکه خاندان اشرافی سوئدی «کانونهیلم» شاخهای از این خانواده است، از نظر شجرهشناسی فاقد اعتبار و سند است.
چهرههای شاخص خاندان گان
این خاندان شخصیتهای برجستهای را به جامعه معرفی کرده است:
- یوهان گوتلیب گان (۱۷۴۵–۱۸۱۸): شیمیدان و کانیشناسی که در سال ۱۷۷۴ عنصر منگنز را کشف کرد. نام کانی «گانیت» (Gahnite) نیز به احترام او انتخاب شد.
- هنریک گان (۱۷۴۷–۱۸۱۶): پزشک و شاگرد کارل لینه که در سال ۱۸۰۳ پیشگام استفاده از واکسن آبله در سوئد شد.
- کارل پونتوس گان (۱۷۵۹–۱۸۲۵): افسر نظامی که با نام اشرافی «گان اف کالهون» شناخته میشد. او در جنگ فنلاند (۱۷۸۸–۱۷۸۹)، لشکرکشی نروژ (۱۸۰۸) و حمله به نروژ (۱۸۱۴) شرکت کرد. وی در سال ۱۸۱۴ به درجه سرتیپی رسید و در ۱۸۲۴ رئیس دیوان عالی نظامی (Krigshovrätten) شد.
- هنریک گان (۱۸۲۰–۱۸۷۴): شیمیدان و صنعتگری که نخستین مواد ضدعفونیکننده سوئد را اختراع کرد و آنها را «آسپتین» و «امیکوس» نامید. او در سال ۱۸۶۷ شرکت Henrik Gahns AB را تأسیس کرد که در ۱۹۶۴ به Barnängen فروخته شد (این شرکت بعدها خریداری شد و اکنون برندی متعلق به Henkel Norden AB است). برند «گانز» به شرکتی دیگر فروخته شد و همچنان برای محصولات بهداشتی در سوئد و سایر کشورهای نوردیک استفاده میشود.
- هنریک گان (۱۸۲۰–۱۹۰۱): صنعتگر و سیاستمدار که از ۱۸۵۶ تا ۱۸۶۶ در مجلس طبقه بورژوایی پارلمان سوئد حضور داشت و از ۱۸۷۴ تا ۱۸۹۲ نماینده مجلس بالا در پارلمان دو مجلسی جدید بود.
- ولتر گان (۱۸۹۰–۱۹۸۵): معمار و از پیشگامان مدرنیسم که در تدوین مانیفست مدرنیستی سوئد با نام acceptera (به معنای «بپذیر!»، با حرف اول عمداً کوچک نوشته شده در سال ۱۹۳۱) مشارکت داشت. او یکی از دو طراح ساختمان جدید صدارت دولتی (Kanslihuset) در استکهلم بود که در ۱۹۳۶ تکمیل شد، هرچند طراحی آن پیشتر و در سبک کلاسیکِ هماهنگ با بافت شهر قدیمی استکهلم صورت گرفته بود.
منابع و مراجع
- Nordisk familjebok, Vol. 9 (1908), col. 563–565
- Svenskt biografiskt handlexikon, Vol. 1, p. 378 f
- Svenskt biografiskt lexikon, Vol. 16, p. 728–740