زبانهای شرق پاپوایی، پیشنهادی منسوخشده برای خانوادهای از زبانهای پاپوایی در جزایر شرق گینه نو هستند. این جزایر شامل بریتانیای نو، ایرلند نو، بوگنویل، جزایر سلیمان و جزایر سانتا کروز میشوند. با وجود تنوع زبانی زیاد در این منطقه، شواهد کمی از ارتباط ژنتیکی بین این زبانها وجود دارد.
زبانهای سانتا کروز دیگر به عنوان پاپوایی شناخته نمیشوند. بیشتر این زبانها، به جز دو زبان یِلی دانیه و سولکا، در ضمایر خود تمایز جنسیتی قائل میشوند. این موضوع نشاندهنده وجود یک منطقه زبانی پیش از آسترونزیایی در این منطقه است.
تاریخچه پیشنهاد
زبانهای شرق پاپوایی اولین بار توسط زبانشناس استفن ورم در سال ۱۹۷۵ به عنوان یک خانواده زبانی پیشنهاد شدند. با این حال، تحقیقات بعدی نشان داد که شواهد کمی برای اثبات ارتباط ژنتیکی بین این زبانها وجود دارد. برای مثال، پانزده زبان علامتگذاریشده در زیر، بیش از ۲-۳ درصد از واژگان پایه خود را با یکدیگر مشترک ندارند.
تحقیقات دان و همکارانش در سال ۲۰۰۵ نشان داد که این درصد مشترک واژگان ممکن است تصادفی باشد. بنابراین، در یک طبقهبندی محافظهکارانه، بسیاری از زبانهای شرق پاپوایی به عنوان زبانهای منزوی در نظر گرفته میشوند.
طبقهبندی (روس، ۲۰۰۵)
خانوادههای کوچک:
- یِلِه – بریتانیای نو غربی (پیشنهاد موقت)
- بریتانیای نو شرقی
- بوگنویل شمالی
- بوگنویل جنوبی
- سلیمان مرکزی
زبانهای منزوی:
- سولکا – بریتانیای نو
- کول – بریتانیای نو
- کوت (پاناراس) – ایرلند نو
زبانهای آسترونزیایی که قبلاً به عنوان شرق پاپوایی طبقهبندی میشدند، مانند زبانهای سانتا کروز و کازوکورو، اکنون به عنوان آسترونزیایی شناخته میشوند.