دولس آلمادا دوآرته

زندگی‌نامه

کودکی و تحصیلات

ماریا دولس دو اولیویرا آلمادا دوآرته (۱۹۳۳–۲۰۱۹)، زبان‌شناس اهل کیپ‌ورد بود. او در سال ۱۹۳۳ در جزیره سائو ویسنته چشم به جهان گشود. پس از آن، تحصیل زبان‌های رومی را در دانشگاه کویمبرا پی گرفت. دولس اندیشه‌های ضداستعماری را پذیرفت و از جنبش استقلال کیپ‌ورد و گینه پرتغالی (گینه‌بیسائوی کنونی) حمایت کرد.

مبارزه و مقاومت

دولس در سال ۱۹۵۹ به کیپ‌ورد بازگشت، اما این اقامت کوتاه بود. مقامات استعماری به او اجازه ورود به گینه پرتغالی را ندادند. او ابتدا به فرانسه رفت و در دانشگاه کان تحصیل کرد. سپس راهی الجزایر و مراکش شد و پس از عبور از سنگال، سرانجام به گینه رسید. او مستقیماً به حزب آفریقایی برای استقلال گینه و کیپ‌ورد (PAIGC) پیوست.

دولس در مسیر استقلال، وظایف گوناگونی را بر عهده گرفت. او در یک مصاحبه رادیویی شرکت کرد و با تولید مشترک یک برنامه رادیویی به زبان پرتغالی، روحیه سربازان استعمار را تضعیف و به مبارزان روحیه بخشید. او مقالاتی برای نشریه «آزادی» (ارگان حزب) نوشت و آثار امیلکار کابرال را به فرانسوی ترجمه کرد. دولس با آبیلیو دوآرته، مبارز هم‌فکرش که بعدها همسرش شد، نیز همکاری تنگاتنگی داشت.

دوران پس از استقلال

پس از کسب استقلال، دولس در بخش‌های مختلف دولتی از جمله وزارت فرهنگ و آموزش فعالیت کرد. او بعدها به رشته اصلی خود، یعنی زبان‌های رومی و زبان‌شناسی، بازگشت و آثار فراوانی را به زبان کریولیو کیپ‌وردی منتشر کرد. او خود صراحتاً از رسمیت یافتن زبان کریولیو حمایت می‌کرد.

آثار برجسته

• کیپ‌ورد: مشارکتی در مطالعه گویش رایج در مجمع‌الجزایر آن (۱۹۶۱) - لیسبون: هیئت تحقیقات فرادریا، شماره ۵۵ مجموعه مطالعات علوم سیاسی و اجتماعی.
• دوزبانه‌گی یا دیگلسیا (۱۹۹۸) - پرایا، کیپ‌ورد: اسپلین.