بررسی کلی روابط
روابط جمهوری چک و مقدونیه شمالی به مجموعه مناسبات دوجانبه سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک میان این دو کشور گفته میشود. مقدونیه شمالی در پراگ سفارت دارد و جمهوری چک نیز در اسکوپیه نمایندگی دیپلماتیک و کنسولی فعال کرده است.
هر دو کشور عضو شورای اروپا و ناتو هستند. علاوه بر این، جمهوری چک از اعضای اتحادیه اروپاست، در حالی که مقدونیه شمالی همچنان نامزد عضویت در این اتحادیه به شمار میآید.
با وجود آنکه مقدونیه شمالی تنها از سال ۱۹۹۱ به عنوان کشوری مستقل شناخته میشود، ریشههای ارتباط میان دو طرف به دوران پیش از استقلال و حتی به روابط چکسلواکی با یوگسلاوی بازمیگردد.
پیشینه تاریخی روابط
پیش از سال ۱۹۹۱، بخش عمده روابط میان دو طرف در چارچوب ارتباطات چکسلواکی و یوگسلاوی شکل میگرفت. در آن زمان، سرزمین مقدونیه شمالیِ امروز بخشی از پادشاهی یوگسلاوی بود.
در فاصله میان دو جنگ جهانی، از سال ۱۹۲۴ تا ۱۹۳۸، جمهوری چکسلواکی در اسکوپیه کنسولگری داشت. این شهر در آن دوره، مانند کل مقدونیه امروزی، زیر حاکمیت پادشاهی یوگسلاوی قرار داشت.
ولادیمیر زنویِمسکی، کنسول چکسلواکی در اسکوپیه، در گزارشهای خود در سال ۱۹۲۸ به وجود هویت و ملت مجزای مقدونی در منطقه مقدونیه اشاره کرد. او مردم این منطقه را دارای زبان، احساسات و ویژگیهای متمایز از دیگران توصیف کرد.
در سالهای میان ۱۹۱۸ تا آغاز جنگ جهانی دوم، چکسلواکی از چندین تلاش برای شناخت هویت ملی مقدونیها حمایت کرد. در آن زمان، مقامات پادشاهی یوگسلاوی هویت مستقل مقدونیها را به رسمیت نمیشناختند و آنان را عمدتاً صربهای جنوبی میدانستند.
در سال ۱۹۶۸، زمانی که پیمان ورشو به چکسلواکی حمله کرد، جمهوری سوسیالیستی مقدونیه که در آن زمان یکی از جمهوریهای تشکیلدهنده یوگسلاوی فدرال سوسیالیستی بود، از چکسلواکی حمایت کرد. در این دوره، تظاهرات و گردهماییهای متعددی برای حمایت از چکسلواکی و اعتراض به رخدادها برگزار شد.
روابط در دوران معاصر
جمهوری چک از تلاش مقدونیه شمالی برای پیوستن به اتحادیه اروپا حمایت پیوسته میکند. عضویت در اتحادیه اروپا یکی از اولویتهای راهبردی اصلی مقدونیه شمالی به شمار میآید و پراگ در این مسیر همواره موضع حمایتی داشته است.
همکاری اقتصادی میان دو کشور نیز وضعیت مناسبی دارد و روند آن رو به بهبود است. تبادل تجاری میان جمهوری چک و مقدونیه شمالی در سالهای اخیر روندی مثبت نشان داده و شرکتهای زیادی از جمهوری چک در اقتصاد مقدونیه شمالی سرمایهگذاری کردهاند.
علاوه بر اقتصاد، دو کشور در حوزههایی مانند گردشگری و آموزش نیز همکاریهای خوبی دارند. این زمینهها میتوانند در آینده نقش پررنگتری در گسترش روابط مردمی و نهادی میان دو کشور ایفا کنند.
جمهوری چک همچنین مقدونیه شمالی را پیش از توافقنامه پرسپا و با نام قانون اساسی پیشین آن، یعنی «جمهوری مقدونیه»، به رسمیت شناخت. بر این اساس، چک یکی از ۱۳۱ کشوری بود که پیش از تغییر نام، استقلال و هویت دولتی این کشور را پذیرفته بود.
در جریان بحران مهاجرت اروپا در سال ۲۰۱۵، دولت جمهوری چک از حفاظت مرزی مقدونیه حمایت کرد و نیروهای کمکی پلیس چک را به این کشور اعزام کرد. این همکاری بعدها در جریان سفر میلوش زمان، رئیسجمهور وقت جمهوری چک، به اسکوپیه در ژوئن ۲۰۱۶ نیز برجسته شد.
نمایندگیهای دیپلماتیک
سفارت جمهوری چک در مقدونیه در سپتامبر ۲۰۰۶ در اسکوپیه افتتاح شد. سفارت مقدونیه شمالی در جمهوری چک نیز در ژانویه ۲۰۰۸ در پراگ، پایتخت این کشور، آغاز به کار کرد.
این دو نمایندگی دیپلماتیک، بستر اصلی گفتوگوهای سیاسی، همکاریهای کنسولی و توسعه مناسبات دوجانبه میان دو کشور هستند.
روابط جمهوری چک و مقدونیه شمالی نمونهای از همکاری پایدار میان دو کشور اروپایی است که بر پایه حمایت سیاسی، تجربه تاریخی مشترک و همکاریهای اقتصادی شکل گرفته است.