زندگی اگنس ریختر
اگنس ریختر (۱۸۴۴–۱۹۱۸) خیاطی اهل دوران ویکتوریا بود که امروزه نامش بیشتر از هر چیز، به خاطر ژاکت گلدوزیشدهاش در یادها مانده است؛ لباسی که او در دوران نگهداری در بیمارستان روانی هایدلبرگ خلق کرد.
ریختر در سال ۱۸۴۴ متولد شد. در پنجاهسالگی، او زندگیاش را با خیاطی میگذراند تا اینکه روزی به پلیس گزارش داد کسی او را سرقت کرده است. این رویداد در سال ۱۸۹۳ و به درخواست پدر و برادرانش، به بستری شدن او در بیمارستان روانی هایدلبرگ انجامید؛ اتفاقی که در اسناد به عنوان دورههایی از هذیانهای حاد ثبت شده است. این تشخیص، برچسب «پارانوئید» را برایش به ارمغان آورد و او تا پایان عمر در همان دیوارها محبوس ماند.
ژاکتِ دفترچه خاطرات
میراث ریختر عمدتاً به واسطه یک ژاکت «دفترچه خاطرات» به دست ما رسیده است؛ لباسی که او در طول سالهای طولانی بستری، با گلدوزی متون خودزندگینامهایاش بر روی آن تزئین کرده بود. این ژاکت از پارچه پشمی قهوهای و کتان زبر آسایشگاه دوخته شده و سرتاسر آن با خط Deutsche Schrift (خط آلمانی قدیم) پوشیده شده است؛ خطی که امروزه دیگر کمتر استفاده میشود.
خطوط گلدوزیشده به رنگهای قرمز، زرد، آبی، نارنجی و سفید، به دلیل روی هم قرار گرفتن و ساییدگی ناشی از استفاده مداوم، خواندنش را بسیار دشوار کرده است. از جمله تکهمتونهای بازمانده از ژاکت ریختر میتوان به این عبارات اشاره کرد: «من بزرگ نیستم»، «آرزو دارم بخوانم» و «سرنگون میشوم درون فاجعه». شماره پرونده او، 583m، نیز بارها روی لباس تکرار شده است.
زندگی در آسایشگاههای آلمانی
زندگی در آسایشگاههای آلمان در پایان قرن نوزدهم، به شدت قاعدهمند و خشک بود. در حالی که بیماران مرد در حیاط یا کارگاهها به ساخت کفش و مبلمان مشغول میشدند، از بیماران زن انتظار میرفت کارهایی نظیر نظافت، خیاطی، بافتنی و شستشوی لباسها و پارچههای آسایشگاه را بر عهده بگیرند.
ریختر با تسلیم شدن بر این مهارتها، ژاکتی ساخت که امروزه نشانههای استفاده از آن، از جمله لکههای عرق و پشتِ دوختهشدهای را روی خود دارد که احتمالاً برای تطبیق با یک نقص جسمی یا قوز کمر طراحی شده بود.
بازشناسی یک شاهکار
این ژاکت در اوایل قرن بیستم توسط هانس پرینزهورن جمعآوری شد. از زمان کشف دوبارهاش در سال ۱۹۸۰، این اثر به یکی از نمادینترین قطعات مجموعه پرینزهورن در هایدلبرگ تبدیل شده است. نمونههای مشابهی از هنر بیماران روانی در قرون نوزدهم و بیستم نیز وجود دارند، مانند نمونهدوزیهای لورینا بولور و پالتوی مایرلن.