حرف Ğ (جی با برِو) یکی از حروف الفبای لاتین است که در الفبای زبانهای ترکی، آذری، زازاکی، لاز، تاتاری کریمه، تاتاری و قزاقی استفاده میشود. این حرف بهطور سنتی نمادی از صامت اصطحاکی نرمکام یا صامت اصطحاکی زبانکامی بود.
در زبان ترکی امروزی، حرف Ğ (که گاهی با غ نشان داده میشود) بهعنوان «جی نرم» شناخته میشود و نهمین حرف الفبای ترکی است. این حرف همیشه پس از یک واکه قرار میگیرد و فاقد صدای مستقل است. در واقع، Ğ بهعنوان یک کشنده واکه عمل کرده و باعث طولانیتر شدن صدای واکه قبلی میشود.
کاربرد در زبان ترکی
در زبان ترکی، حرف Ğ در موقعیتهای مختلف کاربردهای متفاوتی دارد:
- در انتهای کلمه یا هجا، باعث کشش واکه قبلی میشود، مانند کلمه dağ (کوه).
- بین واکههای یکسان پشتزبانی (a, ı, u) معمولاً بیصدا است، مانند کلمه sığ (سطحی).
- بین واکههای یکسان جلوزبانی (e, i, ü) ممکن است بیصدا باشد یا با صدای /j/ ادا شود.
کاربرد در دیگر زبانها
در زبان آذری و تاتاری کریمه، حرف Ğ نمادی از صامت اصطحاکی نرمکام است. در زبان تاتاری نیز این حرف برای نمایش صامت اصطحاکی زبانکامی استفاده میشود. در الفبای لاتین قزاقی، Ğ جایگزین حرف سیریلیک Ғ شده و نمادی از صامت اصطحاکی زبانکامی است.