زرتشتیگری در آذربایجان سابقهای طولانی دارد و از هزاره اول پیش از میلاد به عنوان دین غالب در ایران بزرگ شناخته میشد. امروزه، فرهنگ و سنتهای زرتشتی در آذربایجان همچنان مورد احترام است و نوروز به عنوان یکی از مهمترین جشنهای این کشور برگزار میشود.
تاریخ
زرتشتیگری، یکی از قدیمیترین ادیان جهان، در سرزمین آذربایجان در دوران باستان نیز رواج داشت. این دین که نام خود را از بنیانگذارش، پیامبر ایرانی زرتشت (یا زاراثوسترا) گرفته است، یکی از نخستین ادیان یکتاپرست جهان بود و از ۶۰۰ پیش از میلاد تا ۶۵۰ میلادی دین رسمی ایران به شمار میرفت.
زرتشتیان به یک خدا اعتقاد دارند که او را اهورامزدا مینامند و معتقدند که جهان را آفریده است. اوستا، کتاب مقدس زرتشتیان، از دو بخش اصلی تشکیل شده است: بخش کهنتر شامل گاتها با هفده سرود، و بخش جوانتر که شامل تفسیرهای بخش کهنتر است. این کتاب همچنین شامل اسطورهها، داستانها و جزئیات آیینهای مذهبی است. آتش مهمترین نماد پاکیزگی در زرتشتیگری است، اما زرتشتیان به اشتباه به پرستش آتش متهم میشوند، در حالی که آتش را نمادی از اهورامزدا میدانند.
معابد و آثار باستانی
آثار زرتشتیگری در مکانهایی مانند باکو، شاماخی، نخجوان، مینگهچویر و مناطق تالش-موگان دیده میشود. شبهجزیره آبشوران و باکو در دوران باستان مراکز مهم زرتشتیگری بودند. معبد آتشگاه در سوراخانی، که به عنوان معبد پرستش آتش شناخته میشود، یکی از مهمترین آثار باستانی مرتبط با زرتشتیگری است.
نوروز
نوروز، یکی از مهمترین جشنهای زرتشتیان، ریشه در باورهای این دین دارد. این جشن در آغاز بهار برگزار میشود و آمادهسازی آن معمولاً یک ماه قبل از فرارسیدن نوروز آغاز میشود. مردم در چهار سهشنبه آخر سال، که به چهار عنصر آب، آتش، خاک و باد اختصاص دارد، جشن میگیرند و کودکان از روی آتش میپرند.