اسپورنوسکشوال چیست؟
اسپورنوسکشوال واژهای ترکیبی از sport، porno و sexual است و به مردی گفته میشود که ظاهر، بدن و شیوه نمایش خود را از ستارههای ورزش و صنعت پورنوگرافی الهام میگیرد.
این اصطلاح را مارک سیمپسون در سال ۲۰۱۴ برای توصیف مردانی به کار برد که بدن ورزیده و عضلانی خود را در شبکههای اجتماعی به نمایش میگذارند تا از این راه دیده شوند، ارزش پیدا کنند و جایگاه اجتماعی بسازند.
سیمپسون پیشتر در سال ۱۹۹۴ واژه متروسکشوال را نیز رایج کرده بود؛ مفهومی برای مردان شهری که به ظاهر، مد و مراقبت از خود اهمیت میدادند. اسپورنوسکشوال را میتوان نسل تندتر و بدنمحورتر همان مسیر دانست.
ریشه واژه و شکلگیری مفهوم
واژه اسپورنوسکشوال نخست در مقالهای از مارک سیمپسون، مفسر فرهنگی، در سال ۲۰۱۴ مطرح شد. در حالی که متروسکشوال از ترکیب metropolitan و heterosexual ساخته شده بود، اسپورنوسکشوال تمرکزش را از لباس و سبک شهری به بدن ورزشکاری و تصویر جنسیشده منتقل کرد.
سیمپسون اسپورنوسکشوالها را اغلب مردانی از طبقه کارگر میداند که در باشگاه تمرین میکنند و سپس سلفیهایی بدننما از خود منتشر میکنند. به گفته او، این پدیده نسل دوم و افراطیتر متروسکشوالی است؛ زیرا مصرف محصولات، تمرینها و لذتهایی که روزگاری بیشتر به زنان و مردان همجنسگرا نسبت داده میشد، اکنون برای مردان دگرجنسگرا نیز عادی شده است.
در این نگاه، مرد اسپورنوسکشوال بیش از آنکه بخواهد با لباس یا سلیقه مد شناخته شود، میخواهد با بدن خود دیده و تأیید شود. در متنهای رسانهای، از چهرههایی مانند دن آزبورن، تام ایوانز، دیوید مکاینتاش و کریستیانو رونالدو بهعنوان نمونههایی از این تیپ نام برده شده است.
بدن مردانه بهعنوان سرمایه اجتماعی
جیمی حکیم در پژوهش خود با عنوان «اسپورنوسکشوال: تضادهای عاطفی کارِ بدنمحور مردانه در فرهنگ دیجیتال نئولیبرال» که در سال ۲۰۱۶ در ژورنال مطالعات جنسیت منتشر شد، این پدیده را فراتر از یک مد ظاهری میبیند.
به باور حکیم، برخی مردان جوان پس از بحران مالی ۲۰۰۸ و در شرایط ریاضت اقتصادی، برای ساختن ارزش اجتماعی بیشتر به تصویر بدن خود تکیه کردهاند؛ زیرا مسیرهای پیشینِ کسب منزلت، مانند شغل پایدار یا دارایی، برای بسیاری دشوارتر شده است.
در فرهنگ دیجیتال امروز، بدن فقط یک بدن نیست؛ میتواند به ابزاری برای نمایش، رقابت، تأیید و حتی بقای اجتماعی تبدیل شود.
از نظر حکیم، نکته قابل تأمل اینجاست که استفاده از تصویر بدن برای کسب ارزش اجتماعی، سالها ویژگیای دانسته میشد که مردان آن را به گروههایی نسبت میدادند که خود آنها را پایینتر میپنداشتند؛ از جمله زنان. اسپورنوسکشوال همین جابهجایی قدرت را آشکار میکند.
هافپست در گزارشی درباره این پژوهش نوشت که تحلیل حکیم حتی تا آنجا پیش میرود که افزایش محبوبیت اسپورنوسکشوال را به بحران مالی و پیامدهای اقتصادی آن پیوند میدهد.
اسپورنوسکشوال و فرهنگ مصرف
گرگ ولفمن نیز درباره گسترش «سبکهای زندگی مصرفی» مردانه نوشته است؛ سبکهایی که او آنها را «مردانگیهای بازاریشده» مینامد. در این دستهبندی، اسپورنوسکشوال کنار چهرههایی مانند لامبرسکشوال و هیپستر قرار میگیرد؛ تیپهایی که هرکدام شیوه خاصی از مردانگی را از طریق لباس، بدن، مصرف و حضور در رسانه میسازند.
موضوعات مرتبط
- نئولوژیسمهای فرهنگ عامه
- تصاحب فرهنگی
- خودشیفتگی و نمایش بدن
- مد و سبک زندگی
- کلیشههای مردانگی
- زیرفرهنگهای دهه ۲۰۱۰