جماهیری عربی لیبی سوسیالیستی
جماهیری عربی لیبی سوسیالیستی کشوری سوسیالیست در شمال آفریقا بود که پس از آن به دولت کنونی لیبی تبدیل شد. در ۲ مارس ۱۹۷۷، کنگره عمومی خلق به درخواست معمر قذافی، «اعلامیه برقراری حکومت مردمی» را تصویب و جماهیری عربی لیبی سوسیالیستی را اعلام کرد.
در فلسفه سیاسی رسمی دولت قذافی، نظام «جماهیری» منحصر به این کشور بود، هرچند به عنوان تجسم نظریه سوم جهانی معرفی شد که قذافی آن را برای کل جهان سوم پیشنهاد کرده بود. کنگره عمومی خلق همچنین دبیرخانه عمومی خود را تشکیل داد که شامل اعضای باقیمانده شورای فرماندهی انقلاب بود. قذافی به عنوان دبیرکل انتخاب شد و کمیته عمومی خلق را نیز جایگزین شورای وزیران کرد که اعضای آن به جای وزیر، دبیر نامیده میشدند.
دولت لیبی ادعا میکرد که جماهیری نوعی دموکراسی مستقیم است که بدون احزاب سیاسی و از طریق شوراهای محلی و کمونها (کنگرههای پایه خلق) اداره میشود. در این نظام، ایده دولت-ملت نادیده گرفته میشد و پیوندهای قبیلهای حتی در ارتش ملی نیز اولویت داشتند.
معنای جماهیری
کلمه «جماهیری» (به عربی: جماهیریه) یک واژه نوین عربی است که از ریشه «ج.م.ه» گرفته شده و به معنای «حکومت تودهها» است. این واژه شباهت زبانی با «جمهوری» (به عربی: جمهوریة) دارد که هر دو از ریشه مشترک مشتق شدهاند.
نظام «جماهیری» قذافی قرار بود متفاوت از هم سلطنت و جمهوری باشد، از این رو به آن نام «نظریه سوم» داده شد.