خشونت‌پرهیزی: تاریخ یک اندیشه خطرناک

درباره کتاب

کتاب Nonviolence: The History of a Dangerous Idea، با ترجمه آزاد «خشونت‌پرهیزی: تاریخ یک اندیشه خطرناک»، اثر مارک کرلنسکی است. این کتاب ابتدا با عنوان «خشونت‌پرهیزی: بیست‌وپنج درس از تاریخ یک اندیشه خطرناک» منتشر شد و سیر تاریخی خشونت‌پرهیزی و کنشگری مسالمت‌آمیز را از دوران باستان تا امروز دنبال می‌کند.

کرلنسکی در این اثر به‌ویژه به آرمان‌های دینی و سیاسی می‌پردازد که شکل‌گیری مقاومت بدون خشونت را در طول تاریخ توضیح می‌دهند. پیام محوری کتاب این است: خشونت‌پرهیزی ضعف نیست؛ شیوه‌ای اخلاقی و سازمان‌یافته برای رویارویی با قدرت است.

«خشونت مسئله را حل نمی‌کند؛ خشونت همیشه به خشونت بیشتری می‌انجامد.»

بیست‌وپنج درس

کرلنسکی چکیده بیست‌وپنج درس کتاب را چنین بیان می‌کند:

1. در انگلیسی، واژه‌ای ایجابی و کنشگرانه برای خشونت‌پرهیزی وجود ندارد.
2. کشورهایی که نیروی نظامی را برای بازدارندگی می‌سازند، سرانجام روزی از آن استفاده می‌کنند.
3. پیروان خشونت‌پرهیزی اغلب دشمنان حکومت تلقی می‌شوند.
4. وقتی حکومت دینی را در اختیار می‌گیرد، آن دین آموزه‌های خشونت‌پرهیز خود را از دست می‌دهد.
5. یک شورشی را می‌توان پس از مرگ، با قدیس‌خواندنش بی‌خطر کرد و پیامش را مصادره کرد.
6. پشت هر جنگ، چند دروغ بنیادین نهفته است.
7. دستگاه تبلیغاتی که نفرت می‌پراکند، همیشه جنگی را در پشت صحنه آماده نگه می‌دارد.
8. کسانی که وارد جنگ می‌شوند، کم‌کم شبیه دشمن خود می‌شوند.
9. برخورد میان نیروی خشونت‌طلب و نیروی خشونت‌پرهیز، در حقیقت یک جدال اخلاقی است. اگر طرف خشونت‌طلب بتواند طرف خشونت‌پرهیز را به خشونت بکشاند، برنده شده است.
10. مسئله در ذات انسان نیست؛ مسئله در ماهیت قدرت است.
11. هرچه جنگ طولانی‌تر شود، مقبولیت آن کمتر می‌شود.
12. حکومت چون قدرت را بی‌زور تصور نمی‌کند، خود را بی‌ارتش ناتوان می‌پندارد.
13. اغلب گروهی پیروز می‌شود که بزرگ‌ترین نیست، بلکه منظم‌ترین و رساترین است.
14. به‌محض شلیک نخستین گلوله‌ها، همه گفت‌وگوها ناگهان در سکوتی اجباری فرو می‌روند.
15. برای سرنگونی قدرتی جاافتاده، جنگ مسلحانه ضروری نیست؛ اما انقلاب‌ها برای تثبیت خود به آن متوسل می‌شوند.
16. خشونت حل‌وفصل نمی‌کند؛ همیشه به خشونت بیشتر می‌انجامد.
17. جنگ فعالان صلح به‌وجود می‌آورد؛ میان کهنه‌سربازان، احتمال یافتن صلح‌طلبان زیاد است.
18. کسانی که با ترس تصمیم می‌گیرند، خوب عمل نمی‌کنند.
19. اگرچه می‌توان مردمی را که زیر ستمی بی‌رحمانه‌اند به قیامی خودویرانگر علیه ستمگر برانگیخت، اما متقاعد کردنشان به پاسخ بدون خشونت در برابر خشونت مرگبار، تقریباً ناممکن است.
20. اگر جنگ را ارتشی حرفه‌ای و کاملاً داوطلب اجرا کند، دیگر لازم نیست آن را به افکار عمومی بفروشند.
21. وقتی کشتن را به حرفه بدل کنید، بی‌هیچ مرزی در آن فرو می‌روید.
22. خشونت همیشه توضیحی ظاهراً عقلانی همراه خود دارد؛ توضیحی که فقط وقتی خشونت شکست بخورد، غیرعقلانی خوانده می‌شود.
23. خشونت مانند ویروسی است که جامعه را آلوده و تسخیر می‌کند.
24. شگفتی آنجاست که با وجود همه تبلیغاتی که جامعه برای جنگ می‌کند، بیشتر سربازان جنگ را گسستی دردناک از ارزش‌های اخلاقی خود می‌دانند.
25. کار دشوارِ آغاز جنبشی برای پایان دادن به جنگ، پیش از این انجام شده است.

جوایز

این کتاب در سال ۲۰۰۷، برنده جایزه صلح ادبی دیتون در بخش کتاب غیرداستانی شد.

منابع و پیوندها

در نسخه اصلی کتاب، بخش منابع برای مطالعه بیشتر آمده و پیوندی به وب‌سایت مارک کرلنسکی ارائه شده است.

دسته‌بندی‌های مرتبط

کتاب‌های غیرداستانی سال ۲۰۰۶، خشونت‌پرهیزی، صلح‌طلبی و جنبش‌های اجتماعی.