قمر گُلا (زاده ۲۱ ژانویه ۱۹۵۲ – درگذشته ۹ دسامبر ۲۰۲۲) موسیقیدان برجسته افغان-کانادایی بود که به عنوان دومین خواننده زن پشتوزبان (پس از رخشانه) که برای رادیو تلویزیون افغانستان آواز خواند، شناخته میشود. او که از پیشکسوتان موسیقی افغانستان محسوب میشود، نزدیک به پنج دهه فعالیت هنری داشت.
آغاز زندگی
قمر گُلا در ولایت ننگرهار افغانستان متولد شد. او در سن هفت یا هشت سالگی شروع به خوانندگی کرد و به دلیل استقبال گسترده مخاطبان، تشویق شد تا این حرفه را به صورت حرفهای ادامه دهد.
دوران اوج هنری
دوران شکوفایی هنری گُلا زمانی بود که با محمد دین زاخیل ازدواج کرد؛ کسی که بسیاری از آهنگهای او را ساخت. در اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی، او در سراسر افغانستان به شهرت رسید و در میان خوانندگان زن برتر کشور قرار گرفت. موسیقی او همچنین توسط اقوام پشتون در پاکستان، به ویژه در مناطق ایالت خیبر پختونخوا امروزی، شنیده میشد.
آثار گُلا شامل ساختههای زاخیل و همچنین آهنگسازان دیگر افغان بود. او محبوبیت خود را در میان افغانها، بهویژه نسلهای قدیمیتر که موسیقی او را با دوران نوستالژیک افغانستان قبل از جنگ داخلی مرتبط میدانستند، حفظ کرد. صدای او اغلب توسط رسانههای افغان به عنوان «صدای طلایی» توصیف میشد. او در طول سالها با خوانندگان مختلف افغان از جمله رخشانه در دهه ۱۹۷۰، گل زمان در دهه ۱۹۸۰ و در دهه ۲۰۱۰ با زرسانگا، وحید قاسمی و هنگامه همکاری کرد.
مهاجرت به کانادا
گُلا به دلیل جنگ داخلی در افغانستان به کانادا مهاجرت کرد. او در ایالت انتاریو زندگی میکرد و در آنجا به فعالیت هنری خود ادامه داد.
درگذشت
قمر گُلا در ۹ دسامبر ۲۰۲۲، در سن ۷۰ سالگی، پس از یک دوره بیماری طولانی درگذشت. او سه پسر و سه دختر از خود به یادگار گذاشت.
جوایز
گُلا در طول زندگی خود جوایز متعددی را کسب کرد، از جمله:
- مدالهای طلا: از سوی ظاهر شاه، داوود خان، ببرک کارمل و محمد نجیبالله
- لقب بلبل: از سوی حامد کرزی - رئیس جمهور افغانستان
- بهترین خواننده: از سوی تلویزیون آریانا
- بهترین خواننده: از سوی جامعه افغانهای کالیفرنیا
جستارهای وابسته
- فهرست خوانندگان افغان
منابع
پیوند به بیرون
- (رادیو تلویزیون افغانستان)