توافقِ ظاهری (Pseudoconsensus) زمانی رخ میدهد که اعضای یک گروه، بهدلیل فشار اکثریت، نظر خود را کنار میگذارند و با تصمیم گروهی موافقت میکنند، حتی اگر واقعاً با آن مخالف باشند. این پدیده اغلب در سیستمهای رایگیری با اکثریتِ بسیار بالا دیده میشود، جایی که بدون همراهی بخشی از اقلیت، تصمیمگیری غیرممکن است.
این وضعیت میتواند به مشکلاتی مانند پارادوکس ابیلین منجر شود، جایی که همه اعضای گروه بهدلیل ترس از مخالفت، تصمیم اشتباهی را تأیید میکنند. کتاب «ساختن زندگی مشترک: ابزارهای عملی برای رشد اکوویليجها» این پدیده را در محیطهای جمعگرا بررسی کرده و اشکال مختلفی از آن را شناسایی کرده است:
- کمپلکس لیگ بزرگ: زمانی که افراد احساس میکنند باید با گروه همراه شوند، حتی اگر نظرشان متفاوت باشد.
- تصمیمگیری با استقامت: زمانی که تصمیمگیری بهدلیل خستگی اعضای گروه به پایان میرسد.
- همه در همه چیز تصمیم میگیرند: زمانی که هر عضو گروه در تمام تصمیمها دخالت میکند، حتی اگر تخصصی نداشته باشد.
- من وتو میکنم: زمانی که افراد بهصورت غیرمنطقی از تصمیمگیری جلوگیری میکنند.
این پدیده در گذشته نیز مورد توجه بوده است؛ بهعنوان مثال، قوانین رابرت اشاره میکند که یکی از دلایل تغییر سیستم رایگیری در مجلس اعیان بریتانیا از توافق به اکثریت، همین مشکل بوده است.