پارادی استول (Paradiastole)، که ریشه در واژگان یونانی para (کنار، در کنار) و diastole (جداسازی، تمایز) دارد، به تکنیکی بلاغی اطلاق میشود که در آن یک عیب به فضیلت بازنمایی میشود. این بازنمایی اغلب با استفاده از کلمات پوشاننده (euphemism) صورت میگیرد.
به عنوان مثال، جملهای مانند «بله، میدانم که همیشه کار نمیکند، اما همین موضوع آن را جالب میکند» نمونهای از پارادی استول است. این تکنیک غالباً با طنز و کنایه به کار میرود.
پارادی استول را میتوان «تکنیک بازتوصیف ارزشی - که رایجتر به نام کلمات پوشاننده و کلمات زشتنما شناخته میشود - تعریف کرد که برای بزرگنمایی یا کوچکنمایی اهمیت اخلاقی چیزی طراحی شده است.»
مثال دیگر، اشاره به کار دستی به عنوان «ورزش» است. شاید آشناترین کاربرد امروزی این تکنیک در دنیای نرمافزار باشد: «این یک اشکال (bug) نیست؛ یک ویژگی (feature) است!» (این عبارت هم به صورت پوشاننده و هم به صورت واقعی استفاده میشود، زیرا بسیاری از ویژگیهای نرمافزار در ابتدا به عنوان اشکال به وجود آمدهاند).
کاربرد در توصیف فهرست
در مطالعات مربوط به دوران باستان کلاسیک، پارادی استول به معنای تکرار کلمات جداساز در یک فهرست به کار رفته است.
کاربرد در مطالعات دینی
در مطالعات کتاب مقدس، پارادی استول نوعی تکرار واژه در آغاز جملات متوالی (anaphora) است. پارادی استول از کلمات خاصی - مانند «یا»، «نه»، «نه... نه» - به عنوان کلمات جداساز استفاده میکند. کلمه جداساز با حرف ربط (conjunction) متفاوت است؛ حرف ربط چیزها را به هم پیوند میدهد، در حالی که حرف جداساز آنها را از هم جدا میکند.
نمونهای از این تکنیک در انجیل یوحنا، در توضیح معنای «فرزندان خدا» (God's children) یافت میشود:
«ایشان [ایمانآورندگان] نه از خون، نه از میل جسم، نه از میل مرد، بلکه از خدا متولد شدند.» (یوحنا ۱: ۱۳)
در این آیه، کلمات «نه» (οὐκ) و «نه... نه» (οὐδὲ) نقش کلمات جداساز را ایفا میکنند. پارادی استول تأکید میکند که کسانی که ایمان آوردند و «فرزندان خدا» شدند، تولدی دوباره «جسمانی» (از خون و غیره) نداشتهاند، بلکه تولدی «الهی» داشتهاند.
نویسنده فرانسوی دوران روشنگری، ولتر، با طعنه اظهار داشت: «این تودهای که امپراتوری مقدس روم نامیده میشد و هنوز هم خود را اینگونه مینامد، نه مقدس بود، نه رومی، و نه امپراتوری.»
جستارهای وابسته
- لیتوتیس (Litotes)
- میوزیس (Meiosis)
منابع
Cuddon, J.A., ed. The Penguin Dictionary of Literary Terms and Literary Theory. 3rd ed. Penguin Books: New York, 1991.
موضوعات مرتبط
- شگردهای ادبی
- بلاغت
- کلمات پوشاننده