نوری جلیلوف (۱۵ سپتامبر ۱۹۱۳ - ۱۴ دسامبر ۱۹۷۶) فرمانده تانک و افسر ارتش سرخ بود که بهخاطر شجاعت بینظیرش در جنگ جهانی دوم نامزد عنوان «قهرمان اتحاد جماهیر شوروی» شد.
زندگینامه اولیه
جلیلوف در خانوادهای کارگر از تاتارهای کریمه در روستای قزیلتاش نزدیک یالتا به دنیا آمد. پس از فارغالتحصیلی از کالج کشاورزی یالتا بهعنوان شرابساز کار میکرد تا اینکه در ۱۹۴۱ به ارتش سرخ فراخوانده شد.
نقش در جنگ جهانی دوم
پس از تهاجم آلمان به شوروی، ابتدا بهعنوان مربی سیاسی در هنگ ۱۳۸ سوارهنظام خدمت کرد. او اولین پیروزی خود را در کرانه رود دنیپر بهدست آورد. در ژوئن ۱۹۴۲ فرماندهی اسکادران چهارم توپخانه را برعهده گرفت و پس از آن در مدرسه تانکهای سنگین اولیانوفسک آموزش دید. در دسامبر ۱۹۴۴ بهعنوان فرمانده گردان چهارم هنگ ۹۰ تانک گارد منصوب شد. جلیلوف در نبردهای کلیدی مانند ورشو، لودز، پوزنان و برلین شرکت کرد و در عبور از رود اودر نقش محوری داشت. او با پرش از تانک آسیبدیده و نبرد تنبهتن با نیروهای دشمن، تاکتیکهای نوینی در جنگ زرهی ابداع کرد. گردان تحت فرماندهی او در نبرد برلین ۱۱ تانک، ۲۴ خودرو و ۲۶ سنگر دشمن را نابود کرد.
پس از جنگ
تا دسامبر ۱۹۴۶ در آلمان باقی ماند و به درجه سرگردی رسید. بهدلیل سیاستهای استالین، اجازه بازگشت به کریمه را نیافت و در ازبکستان ساکن شد. علیرغم تلاشهای بسیار، هرگز نتوانست به شبهجزیره کریمه بازگردد. در سالهای پایانی عمر به سرطان مبتلا شد و در ۱۹۷۶ در کراسنودار درگذشت.