آقای دشوار: ویلیام گدیس و چالش کتابهای سختخوان
مقاله «آقای دشوار» نوشته جاناتان فرانزن، که در سال ۲۰۰۲ در مجله نیویورکر منتشر شد، به بررسی تجربه شخصی او در مواجهه با کتابهای سختخوان و تحلیل رمانهای ویلیام گدیس میپردازد. فرانزن در این مقاله، واکنشهای منفی به رمان سوم خود، «اصلاحات»، را توصیف میکند و به دو مدل «وضعیت» و «قرارداد» در نگارش ادبی اشاره میکند.
مدل وضعیت، که توسط فلوبر مطرح شده، نوشتن را به عنوان یک هنر والا میداند که توسط نابغهها انجام میشود و ارزش آن ارتباطی به نظر تودهها ندارد. در مقابل، مدل قرارداد فرض میکند که رمان برای مخاطبان خاصی نوشته شده و نویسنده باید به این مخاطبان وفادار بماند.
فرانزن فهرستی از کتابهایی را ارائه میدهد که هرگز نتوانسته آنها را به پایان برساند، از جمله «موبی دیک» و «دن کیشوت». او همچنین داستان خواندن رمان «شناساییها» اثر گدیس را روایت میکند و آن را تجربهای دشوار اما ارزشمند توصیف میکند.
در بخش دیگری، فرانزن به معرفی ۱۳ نویسنده آمریکایی میپردازد که آثارشان را دشوار و پیچیده میداند، از جمله توماس پینچن و دون دلیلو. او اعتراف میکند که هرگز نتوانسته بیشتر از چند صفحه از آثار این نویسندگان بخواند.
فرانزن میگوید: «خواندن کتابهای دشوار میتواند هم لذتبخش و هم دلسردکننده باشد.»