میخائیل ماتوسوفسکی؛ شاعر و ترانه‌سرای نامدار روس

زندگی‌نامه

میخائیل لویوویچ ماتوسوفسکی در ۲۳ ژوئیه ۱۹۱۵ در شهر لوهانسک واقع در فرمانداری یکاترینوسلاو امپراتوری روسیه چشم به جهان گشود. او در یک خانواده یهودی متولد شد و پدرش، لِو ماتوسوفسکی، عکاس بود.

ماتوسوفسکی در سال ۱۹۳۹ از مؤسسه ادبیات ماکسیم گورکی فارغ‌التحصیل شد و در سال ۱۹۴۱ موفق به اخذ درجه دکتری گردید. او در جنگ بزرگ میهنی شرکت فعال داشت و از سال ۱۹۳۹ عضو اتحادیه نویسندگان شوروی به شمار می‌رفت.

آثار و شهرت

ماتوسوفسکی بیشتر برای اشعار غنایی‌اش شهرت دارد؛ شعرهایی که ترانه‌های بسیار محبوبی از آن‌ها متولد شد. از جمله مشهورترین آن‌ها می‌توان به «والس مدرسه»، «در پناهگاه‌های خاکی مرطوب»، «سنگ مقدس»، «پنجره‌های مسکو»، «فراموش نکن» و ترانه بی‌بدیل «شب‌های مسکو» اشاره کرد.

ترانه «شب‌های مسکو» در جشنواره جوانان مسکو در سال ۱۹۵۷ به صدا درآمد. در سال ۱۹۷۹ و در جریان سفر میخائیل گورباچف به آمریکا، پیانیست آمریکایی، ون کلایبرن، این ملودی را در کاخ سفید نواخت. این اثر هنری توانست راه خود را به «کتاب رکوردهای گینس» باز کند و به عنوان پرخواننده‌ترین ترانه جهان ثبت شود. در مارس ۱۹۶۲، نسخه اجرا شده توسط کنی بال در جدول بیلبورد هات ۱۰۰ آمریکا به رتبه دوم و در جدول تک‌آهنگ‌های بریتانیا به جایگاه بالایی دست یافت.

کتاب‌ها و مجموعه‌ها

از مهم‌ترین آثار چاپ شده او می‌توان به این عناوین اشاره کرد:

• «مردمان لوهانسک: کتابی از شعر و نثر» (۱۹۳۹)
• «تبارنامه من» (۱۹۴۰)
• «جبهه: کتاب شعر» (۱۹۴۲)
• «ترانه‌ای درباره آیدوگدی تاخیروف و آندری ساووشکین» (۱۹۴۳)
• «وقتی دریاچه ایلمن می‌تپد» (۱۹۴۴)
• «اشعار» (۱۹۴۶)
• «گوش فرادادن به مسکو: اشعار» (۱۹۴۸)
• «خیابان صلح: اشعار» (۱۹۵۱)
• «هر آنچه گرچه می‌دارم: اشعار و ترانه‌ها» (۱۹۵۷)
• «اشعار همیشه با ماست» (۱۹۵۸)
• «پنجره‌های مسکو: اشعار و ترانه‌ها» (۱۹۶۰)
• «حالت چطور است، زمین: کتابی از اشعار و ترانه‌ها» (۱۹۶۳)
• «فراموش نکن: ترانه‌ها» (۱۹۶۴)
• «سایه یک انسان: کتابی درباره هیروشیما» (۱۹۶۸)
• «دیروز بود، خیلی وقت پیش بود: اشعار» (۱۹۷۰)
• «جوهره: شعر و اشعار» (۱۹۷۹)
• «آثار گزیده: در دو جلد» (۱۹۸۲)
• «آلبوم خانوادگی» (خاطرات - ۱۹۷۹)

افتخارات و جوایز

ماتوسوفسکی در طول زندگی حرفه‌ای خود، افتخارات و نشان‌های متعددی را کسب نمود:

• مدال «برای دفاع از مسکو»
• مدال «برای پیروزی بر آلمان در جنگ بزرگ میهنی ۱۹۴۱–۱۹۴۵»
• نشان انقلاب اکتبر
• نشان ستاره سرخ (۱۹۴۲)
• دو نشان جنگ میهنی درجه یک (۱۹۴۵، ۱۹۸۵)
• دو نشان پرچم سرخ کار (۱۹۶۵، ۱۹۷۵)
• جایزه دولتی اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۷۷)

میخائیل ماتوسوفسکی در ۱۶ ژوئیه ۱۹۹۰ در مسکو درگذشت و در گورستان کونتسوو به خاک سپرده شد.