نگاهی کلی
فرودگاه مونستر-هاندورف یک فرودگاه نظامی سابق در آلمان است که حدود ۸ کیلومتر در شمالشرقی شهر مونستر، در ایالت نوردراین-وستفالن، و تقریباً ۴۰۰ کیلومتر غرب برلین قرار داشت.
فلیگرهورست مونستر-هاندورف، نام آلمانی این پایگاه، یکی از نخستین فرودگاههای لوفتوافه بود که در سال ۱۹۳۵ پایهگذاری شد. این پایگاه پس از تسخیر توسط نیروهای متفقین در آوریل ۱۹۴۵، برای مدت کوتاهی به فرودگاهی متحد تبدیل شد و سپس تا سال ۱۹۴۹ بهعنوان پادگان نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا در منطقه اشغالی بریتانیا مورد استفاده قرار گرفت.
یگان مخابرات ۴۶۹ نیروی هوایی سلطنتی، شامل یک ایستگاه رادار سیار و جهتیابی رادیویی، تا دستکم سال ۱۹۵۳ در محل تقاطع باندهای تخریبشده مستقر بود. خدمه عملیاتی و نگهداری آن تا سال ۱۹۵۳ در بنیبورگ شلوس، نزدیک روستای هاندورف، اسکان داشتند؛ پس از آن اردوگاه تازهای در خود فرودگاه ساخته شد.
این فرودگاه تا سال ۱۹۶۰ رها شد، اما در سالهای ۱۹۶۰ و ۱۹۶۱ بهعنوان پایگاه موقت موشکهای پدافندی نایک هلند به کار رفت. پس از بستهشدن پایگاه، بخشهای کمی از آن باقی ماند؛ از جمله چند محدوده بتنی که به جاده تبدیل شدند و ساختمانهای تخریبشدهای در یک شهرک صنعتی.
تاریخچه
فرودگاه مونستر-هاندورف در سال ۱۹۳۵ افتتاح شد و یکی از نخستین پایگاههای لوفتوافه پس از بازسازی نیروی هوایی آلمان به شمار میرفت. این فرودگاه ابتدا بهعنوان مدرسه پرواز فعالیت میکرد و مدرسه آموزش خلبانی A/B 12 با هواپیماهای آموزشی آرادو آ-۶۶ و چند مدل دیگر در آن مستقر بود.
کاربرد لوفتوافه در جنگ جهانی دوم
این پایگاه در سپتامبر ۱۹۳۹، اندکی پس از آغاز جنگ جهانی دوم، به یک میدان عملیاتی تبدیل شد. بال رزمی ۵۴ با بمبافکنهای متوسط هاینکل He 111P در همین ماه به آنجا رفت. در دوره «جنگ تصنعی» میان فرانسه و بریتانیا از یک سو و آلمان از سوی دیگر، سه یگان جنگنده مسرشمیت Bf 109E، شامل بالهای جنگنده ۳، ۵۱ و ۲۱، نیز در مونستر-هاندورف مستقر شدند.
علاوه بر این، بال جنگنده ۲۷ و بال رزمی ۱ با جنگندههای Bf 109E و بمبافکنهای هاینکل He 111H در همین پایگاه تشکیل شدند.
پس از نبرد فرانسه و انتقال محور جنگ به غرب، یعنی فرانسه و انگلستان، مونستر-هاندورف بیشتر نقش محل استراحت، تجدید قوا و بازتجهیز یگانهای رزمی را پیدا کرد. یگانهای مختلفی برای مدتهای کوتاه در این فرودگاه جابهجا شدند؛ از جمله بال جنگنده ۷۷ با جنگندههای Bf 109E و بال رزمی ۳ با بمبافکنهای چندمنظوره یونکرس Ju 88A. در ژوئن ۱۹۴۳، بال آموزشی ۱ با هواپیماهای Ju 88A نیز بیشتر سال را در این پایگاه گذراند.
با شدت گرفتن حملات بمبافکنهای متفقین علیه آلمان در سال ۱۹۴۳، مونستر-هاندورف وارد شبکه «دفاع از رایش» لوفتوافه شد. بال جنگنده شبانه ۷ در فوریه ۱۹۴۴ با جنگندههای شبانه Ju 88G در این پایگاه شکل گرفت و تا سپتامبر مأموریتهای رهگیری شبانه انجام داد. پس از آن، بال جنگنده شبانه ۲ که آن هم در همین پایگاه تشکیل شده بود، تا نوامبر ۱۹۴۴ عملیات را ادامه داد و بال جنگنده شبانه ۱ با جنگندههای شبانه هاینکل He 219 تا آوریل ۱۹۴۵ در این فرودگاه فعال بود.
واحدهای رهگیر روزانه نیز شامل بال جنگنده ۵۴ با فوکه-وولف Fw 190A بودند. بال رزمی ۷۶ نیز در اواخر ۱۹۴۴ و اوایل ۱۹۴۵ به این پایگاه اختصاص یافت، هرچند احتمالاً بهدلیل کمبود سوخت هرگز بهطور کامل عملیاتی نشد.
بال رزمی ۲ با هواپیماهای دورنیر Do 217 که بمبهای پرنده وی-۱ به آنها متصل بود، در سپتامبر ۱۹۴۴ از این پایگاه استفاده کرد و سپس برای نزدیکتر شدن به اهداف بریتانیا به هلند منتقل شد.
وجود رهگیرهای لوفتوافه و بمبهای پرنده وی-۱ در مونستر-هاندورف توجه نیروی هشتم هوایی ارتش آمریکا را جلب کرد؛ بهطوریکه بین دسامبر ۱۹۴۳ و مارس ۱۹۴۵، دستکم ده حمله بمبافکن سنگین علیه این فرودگاه انجام شد. همچنین، چون پایگاه در برد بمبافکنهای متوسط بی-۲۶ مارودر و جنگنده-بمبافکنهای پی-۴۷ تاندربولت نیروی نهم هوایی قرار داشت، حملات تاکتیکی با بمبهای ۵۰۰ پوندی، راکتهای هدایتنشده و رگبار مسلسلهای ۱۲.۷ میلیمتری بهطور مکرر انجام میشد.
این حملات معمولاً زمانی هماهنگ میشد که بمبافکنهای سنگین بی-۱۷ و بی-۲۴ نیروی هشتم هوایی در محدوده تهدید رهگیرهای لوفتوافه قرار داشتند. هدف این بود که جنگندههای آلمانی روی زمین درگیر بمانند و نتوانند برای مقابله با بمبافکنهای سنگین به پرواز درآیند.
کاربرد توسط نیروی هوایی ارتش آمریکا
در پایان مارس ۱۹۴۵، یگانهای ارتش آمریکا که برای بستن محاصره «کیسه رور» پیش میرفتند، فرودگاه مونستر-هاندورف را تصرف کردند. در ۵ آوریل، گردان ۸۵۲ مهندسی هوانوردی از فرماندهی مهندسی IX وارد پایگاه شد و ترمیم چالههای انفجاری باند بتنی را آغاز کرد.
فرودگاه بر اثر حملات هوایی متفقین آسیب شدیدی دیده بود و مهندسان حدود یک هفته زمان بردند تا چالهها را پر کنند و یک باند آسفالتی ۵۰۰۰ فوتی، حدود ۱۵۲۵ متر، روی باند بتنی پیشین بسازند. در ۱۲ آوریل، این پایگاه با نام فرودگاه فرود پیشرفته «Y-94 Handorf» ثبت شد.
تقریباً بلافاصله، جنگندههای پی-۴۷ تاندربولت گروه ۳۶۶ و در ۱۵ آوریل گروه ۴۰۶ نیروی نهم هوایی وارد پایگاه شدند تا حملات علیه نیروهای آلمانی محاصرهشده در کیسه رور را تشدید کنند. محاصره روزبهروز تنگتر شد و سرانجام تسلیم بیش از ۳۰۰ هزار سرباز آلمانی و تجهیزات آنها را در پی داشت.
پیروزی در رور عملاً مقاومت جدی نیروهای مسلح آلمان در غرب این کشور را از میان برد. پس از آن، نیروهای زمینی آمریکا به سمت مرکز و جنوب آلمان پیش رفتند و نیروهای بریتانیا و کشورهای مشترکالمنافع با مقاومت سازمانیافته اندک، وارد شمال آلمان شدند.
با پایان نبردها در ۷ مه، یگانهای رزمی در ژوئن از پایگاه خارج شدند و فرودگاه به فرماندهی خدمات فنی هوایی واگذار شد. گروه انبار هوایی دوم این فرماندهی برای مدیریت شمار زیاد هواپیماهای مازاد متفقین وارد پایگاه شد؛ هواپیماهایی که قرار بود به ایالات متحده بازگردانده شوند، به کشورهای متحد فروخته شوند یا اسقاط گردند. این انبار هوایی تا پایان سال ۱۹۴۵ فعال بود و در دسامبر همان سال، مونستر-هاندورف به نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا تحویل داده شد.
کاربرد پس از جنگ
پایگاه ویرانشده ارزش چندانی برای نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا بهعنوان فرودگاه نداشت، بنابراین این مجموعه تا سال ۱۹۴۹ بیشتر بهعنوان پادگان نیروهای اشغالگر استفاده شد و سپس بسته شد. بخش عمده فرودگاه در دهه ۱۹۵۰، در جریان بازسازی آلمان غربی، برداشته شد.
با این حال، در سال ۱۹۶۰ هلند حدود یک سال از زمینهای فرودگاه پیشین بهعنوان پایگاه موقت موشکهای ضدهوایی نایک استفاده کرد؛ تا زمانی که تأسیسات دائمی ساخته شود. این پایگاه در سال ۱۹۶۱ بسته شد و زمین آن به دولت آلمان واگذار گردید.
وضعیت امروزی
امروزه زمینهای فرودگاه مونستر-هاندورف عمدتاً به زمینهای کشاورزی تبدیل شدهاند. با این حال، هنوز بقایایی از فرودگاه دوران جنگ در منطقه دیده میشود، از جمله:
- ناحیه پیشین تعمیر و نگهداری با چند ساختمان تخریبشده که به آوار تبدیل شدهاند.
- نقاط پراکندهسازی هواگردها همراه با چند ساختمان ویرانشده.
- محلهای پراکندهسازی هواگردها که هنوز در محوطه قابل تشخیصاند.
- باند اصلی که برداشته شده و اکنون پوشیده از پوشش گیاهی انبوه است.
- ناحیه پراکندهسازی که احتمالاً بقایای آشیانههای تخریبشده را در میان پوشش گیاهی انبوه پنهان کرده است.
- ایستگاه زمینی پیشین لوفتوافه، که در دوره اشغال توسط بریتانیا نیز استفاده میشد و کمی در شمالشرقی فرودگاه قرار دارد؛ این بخش شامل چند پادگان، ساختمان اداری، زمین ورزشی و فضاهای چمن وسیع است که احتمالاً محل ساختمانهای تخریبشدهاند.
در عکسهای هوایی، بقایای جداافتاده مسیرهای بتنی تردد هواگرد و احتمالاً ردپای باند دوم نیز قابل مشاهده است. همچنین بقایای سکوی موشکهای نایک هلند به شکل سکوهایی دایرهای از بتن دیده میشود که با جادههای یکبانده به هم وصل شدهاند.
همچنین بخوانید
فرودگاه فرود پیشرفته