دریاچه بستترسک
دریاچه بستترسک (Lake Bästeträsk) یک دریاچه آب شیرین در بخش شمالی جزیره سوئدی گوتلاند است. این دریاچه با مساحت قابلتوجهی که دارد، بزرگترین دریاچه این جزیره به شمار میرود.
جغرافیا
این دریاچه در شمالیترین نقطه گوتلاند و در فاصلهای کوتاه از دریای بالتیک قرار گرفته است. بستترسک سه جزیره به نامهای فالهولمن (Falholmen)، استورهولمن (Storholmen) و لیلهولمن (Lillholmen) را در خود جای داده است. بخشی از این پهنه آبی، ذخیرهگاه طبیعی بستترسک را تشکیل میدهد که یکی از بزرگترین مناطق حفاظتشده در گوتلاند است. با وجود وسعت زیاد، عمق این دریاچه بسیار کم است؛ بهطوریکه بیشترین عمق آن به حداقل میرسد و در بیشتر نقاط، آب بسیار کمعمقتر است.
زمینشناسی
بخش اعظم دریاچه توسط یک دیوار شنسنگی با ارتفاع مشخص احاطه شده است که به آن «سد ساحلی» میگویند. این دیوار در پی یخزدگیهای زمستانی و فشار یخهای در حال انبساط، جابهجا شده و به سمت بیرون رانده شده است. کف دریاچه نیز از تکهسنگها و رسوبات تشکیل شده است؛ بهویژه در بخشهای کمعمقتر، سنگها به وضوح دیده میشوند.
دریاچه بستترسک از طریق جریان آبی به نام «آرون» (Arån) به دریای بالتیک متصل است. این جریان آبی، زیستگاه و محل تخمریزی ماهی قزلآلای دریایی به شمار میرود.
زیستشناسی
بستترسک یک ذخیرهگاه آب شیرین با آبهای ورودی بسیار زلال است؛ تا جایی که کیفیت بسیاری از این منابع آب در حد آب آشامیدنی میباشد. آب این دریاچه به دلیل سطح پایین مواد مغذی، رنگی مایل به سبز دارد و تقریباً فاقد پوشش گیاهی است؛ مگر گونههایی از جلبکهای خزهای مانند Chara aspera، Chara tomentosa و Chara globularis. نکته حائز اهمیت این است که تنها زیستگاه گونه کمیاب Nitella tenuissima در تمام سوئد، همین دریاچه است.
گونههای جانوری مختلفی از جمله ماهی شمالی، سوف، راد، ماهی تِنچ، گاوماهی اروپایی و سفیدماهی در این آبها زندگی میکنند. در دهه ۱۹۲۰ میلادی، ماهی خرچنگی نیز در این دریاچه رها شد. در ذخیرهگاه طبیعی اطراف دریاچه، گونههای کمیابی از گلسنگها و قارچهای چندساله یافت میشود. همچنین حلزون خاکی Cochlicopa nitens در این منطقه زیست میکند و جزایر واقع در دریاچه، میزبان کلونی بزرگی از اردکهای دریایی هستند.
کاربردها
منطقه اطراف بستترسک از دهه ۱۶۵۰ میلادی به عنوان معدن سنگ آهک مورد بهرهبرداری قرار میگرفت. اگرچه استخراج سنگ در سال ۱۹۹۰ متوقف شد، اما نشانههای این صنعت همچنان پابرجاست. بارزترین این آثار، دو دریاچه کوچک معدن در شمال بستترسک است. دریاچه شمالغربی که به «لاگون آبی» معروف است، امروزه به مکانی محبوب برای شنا تبدیل شده است.
بر اساس تصمیمی که در سال ۱۹۳۹ اتخاذ شد، خروجی آب در بخش شمالی دریاچه سدبندی شد و برای تولید برق آبی از یک مجرای زیرزمینی (کالورت) عبور داده شد؛ هرچند امروزه تنها آثار همان کالورت باقی مانده است.
در فصل زمستان، این دریاچه گاهی میزبان علاقهمندان به اسکیت روی یخ در مسیرهای طولانی است.