کولاک اصطلاحی بود که برای اشاره به دهقانان نسبتاً ثروتمند در اواخر امپراتوری روسیه و اوایل اتحاد جماهیر شوروی استفاده میشد. این گروه در دوران استالین به عنوان دشمن طبقه کارگر قلمداد شدند و تحت سیاستهای جمعآوری زمین و حذف طبقه، مورد سرکوب شدید قرار گرفتند.
در اوایل قرن بیستم، کولاکها به عنوان دهقانانی که بیش از مقدار مشخصی زمین داشتند، شناخته میشدند. با روی کار آمدن بلشویکها، این اصطلاح به کسانی اطلاق شد که از انقلاب حمایت نمیکردند. ولادیمیر لنین آنها را «خونآشامان و غارتگران» نامید و مبارزه با آنها را برای آزادی دهقانان فقیر ضروری دانست.
در دوران برنامه پنجساله اول، استالین سیاستهایی را اجرا کرد که منجر به مصادره زمینها و تبعید کولاکها شد. بسیاری از آنها به اردوگاههای کار فرستاده شدند یا به شهرها مهاجرت کردند. این سیاستها باعث قحطی گسترده و مرگ میلیونها نفر گردید.
بر اساس آمار رسمی، حدود ۱.۸ میلیون نفر در سالهای ۱۹۳۰ و ۱۹۳۱ به اردوگاهها فرستاده شدند. از این تعداد، سرنوشت حدود ۴۸۶ هزار نفر نامشخص باقی ماند. همچنین، گزارشها حاکی از مرگ ۳۸۹ هزار نفر در اردوگاهها بین سالهای ۱۹۳۲ تا ۱۹۴۰ است.