خسرو شاکری زند: مورخ و فعال حقوق بشر

Khosrow Shakeri Zand
📅 12 تیر 1405 📄 210 کلمه 🔗 منبع اصلی

چکیده

خسرو شاکری زند (۱۳۱۷–۱۳۹۴)، مورخ، پژوهشگر و فعال حقوق بشر ایرانی بود. او با نام مستعار کسرا شاکری نیز شناخته می‌شد. شاکری زند در تهران متولد شد و در دانشگاه‌های آمریکا و فرانسه تحصیل کرد. او به دلیل تسلط بر زبان‌های متعدد، آثار بسیاری را به فارسی ترجمه کرد و کتاب‌های ارزشمندی در زمینه تاریخ و سیاست ایران نگاشت.

زندگی‌نامه

خسرو شاکری زند در ۳ تیر ۱۳۱۷ در تهران متولد شد. او دومین فرزند از خانواده‌ای شش نفره بود. پدرش نخستین صادرکننده فرش ایرانی به اروپا و مادرش از نخستین زنان تحصیلکرده و معلم مدرسه بود. شاکری زند تحصیلات ابتدایی خود را در کالج البرز تهران به پایان رساند و سپس برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت. او در سال ۱۳۴۰ کارشناسی اقتصاد را از دانشگاه ایالتی سانفرانسیسکو دریافت کرد و در سال ۱۳۴۳ کارشناسی ارشد خود را در همان رشته به پایان رساند. در سال ۱۳۵۲ به پاریس رفت و در سال ۱۳۵۸ دکترای تاریخ خود را از دانشگاه سوربن دریافت کرد.

فعالیت‌ها و آثار

شاکری زند در دوران دانشجویی به جنبش حقوق بشر ایران پیوست و مجموعه‌ای از مقالات تاریخی درباره قرن بیستم ایران منتشر کرد. او ۲۳ جلد از این مجموعه را به فارسی و ۱۰ جلد را به زبان‌های اروپایی نوشت. از جمله آثار مهم او می‌توان به «ریشه‌های قفقازی-روسی چپ ایران» و «ارمنیان ایران: نقش پارادوکسیکال یک اقلیت در فرهنگ غالب» اشاره کرد.

سوابق شغلی

شاکری زند در دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی معتبر جهان از جمله دانشگاه تهران، مدرسه مطالعات عالی علوم اجتماعی پاریس، دانشگاه کالیفرنیا و هاروارد فعالیت داشت.

دیدگاه‌های سیاسی

او دارای گرایش‌های سوسیالیستی بود و تمام عمر خود را صرف آموزش نسل جوان درباره تاریخ و سیاست ایران کرد. شاکری زند تلاش بسیاری برای برقراری دموکراسی و حقوق بشر در ایران انجام داد.

جمع‌بندی

خسرو شاکری زند با تسلط بر زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، فارسی و روسی، نقش مهمی در ترجمه آثار کلاسیک به فارسی ایفا کرد. او همچنین به عنوان استاد و پژوهشگر در دانشگاه‌های معتبر جهان فعالیت داشت و با نگارش کتاب‌هایی در زمینه تاریخ و سیاست ایران، به آموزش نسل جوان پرداخت. شاکری زند تا پایان عمر به آرمان‌های سوسیالیستی و حقوق بشر وفادار ماند.