زندگی اولیه و مهاجرت
کالمن کاپلانسکی (۵ ژانویه ۱۹۱۲ – ۱۰ دسامبر ۱۹۹۷) فعال برجسته حقوق مدنی، حقوق بشر و اتحادیههای کارگری در کانادا بود. آلن بورووی، حقوقدان مشهور کانادایی، از او با عنوان «پدربزرگ» (Zaideh) جنبش حقوق بشر کانادا یاد کرده است.
کاپلانسکی در شهر بیاویستوک لهستان امروزی زاده شد. او پس از پایان دبیرستان در سال ۱۹۲۹، به مونترال مهاجرت کرد. تلاش او برای ثبتنام در دانشگاه مکگیل با برخورد تند ثبتدار دانشگاه مواجه شد؛ مردی که صراحتاً به این مهاجر جوان یهودی گفت: «وظیفه من این است که افراد مثل تو را از دانشگاه بیرون نگه دارم.»
فعالیتهای کارگری و نظامی
او حرفهای چاپگر داشت و از سال ۱۹۳۲ تا ۱۹۴۳ به عنوان اپراتور لینوتایپ و حروفچین کار میکرد. کاپلانسکی عضو فعال اتحادیه تایپنویسان مونترال بود و در هیئتمدیره آن، و همچنین به عنوان نماینده در شورای کارگران مونترال و کنگره کارگران کانادا خدمت کرد.
از ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۸، دبیر شورای مونترالِ حزب کارگر کانادا بود. او در جامعه یهودیان نیز فعال بود و از ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۳ ریاست حلقه کارگران مونترال را بر عهده داشت. کاپلانسکی از ۱۹۴۳ تا ۱۹۴۶ در ارتش کانادا خدمت کرد.
در اوت ۱۹۳۹، با نزدیک شدن جنگ جهانی دوم، کاپلانسکی دوباره به بیاویستوک بازگشت تا پدر و برادرانش را برای مهاجرت به کانادا متقاعد کند، اما موفق نشد. در سپتامبر همان سال، در سفر بازگشت به کانادا سوار کشتی شد؛ کشتیی که نخستین شناور بریتانیایی بود که پس از اعلام جنگ توسط آلمان غرق شد. کاپلانسکی یکی از بازماندگان این حمله بود.
فعالیتهای حقوق بشری و مبارزه با تبعیض
کاپلانسکی به عنوان مدیر ملی کمیته کارگران یهودی (۱۹۴۶-۱۹۵۷)، از پیشگامان اصلی مبارزه با تبعیض بود. او معتقد بود که رسالت این کمیته باید فراتر از مبارزه با یهودستیزی رود و به مقابله با تبعیض علیه تمام اقلیتها بپردازد. همچنین کارگران غیریهودی و جنبشهای کارگری گستردهتر را در فعالیتهای حقوق مدنی مشارکت دهد.
او شعبه کانادایی اتحادیه فولادسازان متحد آمریکا را متقاعد کرد تا در کنوانسیون سال ۱۹۴۷ کنگره کارگران کانادا قطعنامهای را برای «اقدام قاطع در راستای برابری کامل برای همه انسانها، فارغ از نژاد، رنگ، عقیده یا ملیت» ارائه دهد. لابیگری او باعث شد کنگره در سال ۱۹۴۸ کمیته دائمی مدارای نژادی را تأسیس کند.
کاپلانسکی همین رویکرد را با رقیب کنگره، یعنی کنگره کار و کارگران کانادا نیز پیش برد. او با کلود ژودوئن گزارش کمیته تبعیض نژادی این کنگره را در ۱۹۴۶ نوشت؛ گزارشی که از کنگره خواست در برابر نژادپرستی و تعصب مذهبی اقدام کند و این افکار خطرناک را ابزاری برای تفرقه کارگران و پرت کردن حواس آنان از مسائل واقعی دانست. او همچنین قطعنامهای نوشت که توسط اتحادیه کارگران پوشاک بانوان ارائه شد و خواستار تأسیس کمیتههای مدارای نژادی در اتحادیههای کارگری شد.
بدین ترتیب، کمیتههای مشترک کارگری برای مقابله با تعصب نژادی در شهرهای مونترال، تورنتو، ویندزور، وینیپگ و ونکوور شکل گرفتند. این کمیتهها با تبعیض علیه یهودیان، سیاهپوستان کانادا، فرانکوفونها و کاتولیکها مبارزه کرده و شکایات مربوط به رفتارهای تبعیضآمیز را بررسی و افشا میکردند. تلاشهای او مستقیماً باعث تصویب قوانین منع تبعیض در استخدام و مسکن در انتاریو و سایر استانها شد.
کارهای او تصویب قانون شیوههای عادلانه استخدام انتاریو در سال ۱۹۵۱ را تسهیل کرد؛ قانونی که نژادپرستی در استخدام را ممنوع ساخت و الهامبخش قانونگذاری در سراسر کانادا شد.
کاپلانسکی ریاست کمیته ملی حقوق بشر کنگره کارگران کانادا را نیز بر عهده داشت. هدف این کمیته، حذف تبعیض نژادی و مذهبی در تمام بخشهای جامعه و ترویج برابری فرصتها در اشتغال، مسکن و اماکن عمومی برای همه ساکنان کانادا بود. او نخستین مدیر بخش امور بینالملل کنگره کارگران کانادا و نماینده کارگران کانادا در سازمان بینالمللی کار (ILO) بود. او در تدوین کنوانسیون تبعیض (اشتغال و شغل) سال ۱۹۵۸ سازمان بینالمللی کار مشارکت داشت؛ استانداردی جهانی که به کانادا کمک کرد تا جایزه صلح نوبل ۱۹۶۹ را از آن خود کند. او همچنین عضو علیالبدل هیئت کانادا در یونسکو بود.
پروژه خیاطان و فعالیتهای سیاسی
در سال ۱۹۴۷، کاپلانسکی و مویشه لوئیس «پروژه خیاطان» را رهبری کردند تا پناهندگان یهودی اروپا را برای کار در صنایع پوشاک به مونترال بیاورند. آنها از طریق برنامه «کارگران گروهی» دولت فدرال، که به صنایع کاربر اجازه میداد افراد آواره اروپایی را برای مشاغل نیازمند نیروی کار وارد کانادا کنند، به این هدف دست یافتند.
از نظر سیاسی، کاپلانسکی در فدراسیون مشترکالمنافع (CCF) و جانشین آن، حزب دموکراتیک جدید (NDP) فعال بود. در دوران خدمت سربازی، کاندیدای CCF در انتخابات استانی کبک در سال ۱۹۴۴ شد که موفقیتی به همراه نداشت. او بعداً در انتخابات میاندورهای فدرال سال ۱۹۵۰ در حوزه کارتیه نیز نامزد شد.
سالهای پایانی و افتخارات
در سالهای پایانی عمر، رئیس بنیاد داگلاس-کلدول بود؛ بنیادی که به آموزش و پژوهش در زمینه سوسیالدموکراسی میپردازد. کاپلانسکی در روز جهانی حقوق بشر در سال ۱۹۹۷ درگذشت.
در سال ۱۹۸۰، به پاس تلاشهایش در زمینه حقوق بشر، نشان رسمی کانادا (Order of Canada) به او اهدا شد.