ژوزه تِیکْسیرا دا سילوا (José Teixeira da Silva)، که بیشتر با نامهای مستعار ژوزه دو تِلیْدو (José do Telhado) یا زِ دو تِلیْدو (Zé do Telhado) شناخته میشود، راهزنی مشهور اهل پرتغال بود که در دوران خود شهرت فراوانی کسب کرد. او در ۲۲ ژوئن ۱۸۱۸ در شهر پِنَفییِل (Penafiel) به دنیا آمد و در سال ۱۸۷۵ در موکاری (Mucari) در کشور آنگولا درگذشت.
آغاز فعالیتهای نظامی و سیاسی
ژوزه دو تلیْدو دوران خدمت سربازی خود را در هنگ دوم نیزهداران ارتش پرتغال گذراند. در ژوئیه ۱۸۳۷، او در تلاشی ناموفق برای احیای قانون اساسی ۱۸۲۶ مشارکت داشت. پس از این ناکامی، او به اسپانیا گریخت. با افزایش نارضایتی عمومی علیه دولت ضد مذهبی کوستا کابرال (Costa Cabral)، او به پرتغال بازگشت و به انقلاب ماریا دا فونته (Maria da Fonte) در ۲۳ مارس ۱۸۴۶ پیوست. او در این دوران خود را تحت فرماندهی ژنرال سا دا بانْدیرا (General Sá da Bandeira) قرار داد.
قدردانی و سقوط
شجاعت ژوزه دو تلیْدو در میدان نبرد مورد ستایش قرار گرفت و او به پاس رشادتهایش، نشان شوالیهٔ نظام برج و شمشیر (Order of the Tower and Sword) را دریافت کرد. با این حال، جناح او در نهایت شکست خورد. او با بدهیهای مالیاتی سنگینی روبرو شد که قادر به پرداخت آنها نبود و در نهایت از ارتش اخراج شد.
ورود به دنیای راهزنی
پس از اخراج از ارتش، ژوزه دو تلیْدو به سرعت به یک راهزن بدنام تبدیل شد. داستانهای او از دزدی از ثروتمندان و بخشش به فقرا، او را به شخصیتی محبوب در میان مردم تبدیل کرد و او را به رابین هود پرتغالی تشبیه میکردند. او سرانجام در ۳۱ مارس ۱۸۵۹ دستگیر و در ۹ دسامبر ۱۸۵۹ در شهر پورتو محاکمه شد.
تبعید و پایان زندگی
به عنوان مجازات، ژوزه دو تلیْدو به مستعمره پرتغال در آنگولا تبعید شد. او باقی عمر خود را در این منطقه، بهویژه در اطراف شهر مالانجه (Malanje)، گذراند و در سال ۱۸۷۵ در آنجا درگذشت.
تأثیر فرهنگی
ماجراهای ژوزه دو تلیْدو به سرعت به بخشی از فولکلور پرتغال تبدیل شد و الهامبخش نمایشنامهها، رمانها و فیلمهای متعددی گردید. از جمله این آثار میتوان به فیلمهای صامت ژوزه دو تلیْدو (۱۹۲۹)، ژوزه دو تلیْدو (۱۹۴۵) و بازگشت ژوزه دو تلیْدو (۱۹۴۹) اشاره کرد.