گوستان زاریان (۱۸۸۵-۱۹۶۹) نویسنده، شاعر و متفکر ارمنی بود که در ژانرهای مختلفی از جمله شعر، داستان، مقاله و خاطرات قلم زد. او در شماکا (آذربایجان امروزی) متولد شد و زندگی پرفرازونشیبی داشت.
سالهای اولیه
زاریان در خانوادهای نظامی متولد شد و پس از مرگ پدرش در کودکی، به باکو مهاجرت کرد. او در روسیه و سپس در اروپا تحصیل کرد و با شخصیتهایی مانند لنین آشنا شد. فعالیتهای سیاسی او منجر به تبعیدش به اروپا شد، جایی که با هنرمندان و نویسندگانی مانند آپولنیر و پیکاسو ارتباط برقرار کرد.
فعالیتهای ادبی
زاریان با تأسیس نشریه مهیان در کنار نویسندگانی مانند دانیل واروژان، به مبارزه با سنتهای کهنه پرداخت. اما کشتار ارمنیان در سال ۱۹۱۵، بسیاری از همکاران او را به کام مرگ کشاند. او به ایتالیا گریخت و بعدها به ارمنستان شوروی بازگشت، اما به دلیل ناامیدی از نظام سیاسی، دوباره به اروپا و آمریکا مهاجرت کرد.
دوستی با لارنس دورل
زاریان با لارنس دورل، نویسنده بریتانیایی، دوستی عمیقی داشت. آنها در مورد فرهنگ کلاسیک یونانی و هویت انسانی گفتگو میکردند. دورل در مقالهای زاریان را «تبعیدی سهگانه» نامید: تبعید از سوی حکومتهای تزاری و بلشویکی و نیز از جریان اصلی ادبیات اروپایی به دلیل انتخاب زبان ارمنی.