جوزپه پومپیلی کیست؟
جوزپه پومپیلی (۱۷ ژوئیه ۱۹۱۳، رم – ۹ ژوئیه ۱۹۶۸، رم) آماردان ایتالیایی بود که میان ریاضیات، هندسه و احتمال پلی ساخت.
زندگینامه
او در سال ۱۹۳۵ در رشته ریاضیات فارغالتحصیل شد و بلافاصله وارد مسیر دانشگاهی خود شد. در سال ۱۹۴۲، به عنوان مدرس هندسه فعالیت میکرد؛ پیش از آن، هندسه جبری را زیر نظر فدریگو انریکس و دیگر ریاضیدانان مکتب رم آموخته بود.
فعالیت دانشگاهی پومپیلی بهدلیل خدمت سربازی و سپس دورهای طولانی از زندان، برای مدتی متوقف شد. او در سال ۱۹۴۸ در رقابت علمی تصدی کرسی هندسه را به دست آورد و پس از آن در دانشکده علوم آماری دانشگاه رم، هندسه و نظریه احتمال تدریس کرد. نظریه احتمال به تدریج به محور اصلی پژوهشهای او تبدیل شد و پومپیلی تا زمان مرگ زودهنگامش به آموزش و گسترش این رشته ادامه داد.
حوزههای پژوهشی و دستاوردها
اهمیت پژوهشی پومپیلی در حدود هفتاد مقاله و ده کتاب منتشرشده دیده میشود. نوشتههای او طیف گستردهای از موضوعها را پوشش میداد: هندسه جبری، نظریه نمونهگیری تصادفی، تحلیل احتمالی آزمایشها و بهویژه نظریه متغیرهای تصادفی.
نظریه متغیرهای تصادفی برای پومپیلی جذابیت ویژهای داشت، زیرا او در آن زمینهای پربار برای بهکارگیری مفهومهای هندسی یافت. از نگاه او، این حوزه میتوانست پیوندی واقعی، نه صرفاً صوری، میان احتمال و آمار برقرار کند.
از میان تلاشهای او برای گسترش آموزش آمار در ایتالیا، باید به «دورههای روشهای آماری برای پژوهشگران» اشاره کرد؛ دورهای که در سال ۱۹۵۸ در رم برگزار کرد. درسگفتارهای این دورهها که با مشارکت شمار زیادی از استادان برجسته ارائه شد، در چندین جلد منتشر گردید و هنوز یکی از جامعترین منابع معرفیشده در این زمینه به شمار میرود.
برگزیده آثار
- Sulla regressione، «در باب رگرسیون»، Rend. Mat. E sue applicazioni، ۱۹۴۶؛
- Sulla media di una distribuzione normale، «درباره میانگین یک توزیع نرمال»، Statistica، ۱۹۴۷؛
- Complementi di calcolo delle probabilità، «مکملهایی بر حساب احتمال»، Veschi، رم، ۱۹۴۸؛
- Metodologia statistica. Integrazione e comparazione dei dati، با همکاری کورادو جینی، ۱۹۴۹؛
- Sulle medie combinatorie potenziate dei campioni، «درباره میانگینهای ترکیبی تواندار نمونهها»، Rend. Sem. Matematico، پادوا، ۱۹۴۹؛
- La teoria affine delle variabili casuali، «نظریه افین متغیرهای تصادفی»، L’industria، ۱۹۵۶؛
- Piano degli esperimenti، «طرح آزمایشها»، با همکاری جی. دالآلیو، ۱۹۵۹؛
- Elaborazione probabilistica dei risultati sperimentali، «پردازش احتمالی نتایج آزمایشی»، Atti V Convegno UMI، ۱۹۵۶؛
- Teoria dei campioni، «نظریه نمونهها»، Veschi، رم، ۱۹۵۶؛
- Probability Theory، «نظریه احتمال»، دانشگاه پیتسبورگ، ۱۹۶۳–۱۹۶۴.
منابع
- دایرهالمعارف زندگینامهای آماردانان
- دائرةالمعارف ترکانی: زندگینامه کوتاه به زبان ایتالیایی
برچسبهای موضوعی
- زادگان ۱۹۱۳
- درگذشتگان ۱۹۶۸
- ریاضیدانان ایتالیایی سده بیستم
- آماردانان ایتالیایی
- دانشمندان اهل رم