دویی بیرد کی بود؟
دویی بیرد، که با نام لاکوتایی واسو مازا و عنوان آیرون هیل، به معنای «تگرگ آهنین»، نیز شناخته میشد، از مردم لاکوتا و شاخه مینکونژو بود. او در سال ۱۸۵۸ زاده شد و در نوجوانی در نبرد لیتل بیگهورن جنگید؛ نبردی که با شکست نیروهای جرج آرمسترانگ کاستر همراه بود.
پس از آن نبرد، واسو مازا سیتینگ بول را تا تبعید در کانادا همراهی کرد و سپس به داکوتای جنوبی بازگشت. او سالهای بعد در ذخیرهگاه بومیان رود شاین زندگی کرد؛ منطقهای که در محدوده شهرستانهای دویی و زیباک قرار داشت.
از رقص ارواح تا کشتار ووندد نی
واسو مازا به جنبش رقص ارواح پیوست و همراه پدر، مادر، خواهران و برادران، همسر و فرزندش در گروه اسپاتد الک حضور داشت. در ۲۳ دسامبر ۱۸۹۰، او و خانوادهاش ذخیرهگاه رود شاین را به مقصد ذخیرهگاه پاین ریج ترک کردند. این سفر زمستانی با همراهی اسپاتد الک، حدود ۳۰۰ مینکونژوی دیگر و ۳۸ لاکوتای هانکپاپا انجام شد؛ گروهی که برای دوری از ناآرامیهایی که پس از قتل سیتینگ بول در ذخیرهگاه استندینگ راک انتظار میرفت، راهی این سفر شده بودند.
در مسیر این کوچ، فاجعه ووندد نی رخ داد. دویی بیرد و خانوادهاش در محل کشتار حضور داشتند. او سه بار هدف گلوله قرار گرفت و دو گلوله به پشتش اصابت کرد. در همان حادثه، برخی از اعضای خانوادهاش، از جمله مادر، پدر، همسر و فرزند شیرخوارش کشته شدند. سالها بعد، او خاطراتش را در گفتوگویی مفصل با الی اس. ریکر بازگو کرد؛ ریکر قصد داشت بر پایه این روایتها کتابی درباره آن دوران بنویسد.
تغییر نام و سالهای اجرای عمومی
پس از گرویدن به مذهب کاتولیک رومی، واسو مازا نام خود را به دویی بیرد تغییر داد. او به مدت ۱۵ سال عضو نمایش وست وحشی بافلو بیل بود و در فیلم صامت سال ۱۹۱۴ بافلو بیل، The Indian Wars Refought، نیز حضور یافت.
کوچ اجباری در پاین ریج
در اوایل دهه ۱۹۴۰، بیرد و همسرش آلیس روی زمین خود در ذخیرهگاه پاین ریج به پرورش اسب میپرداختند. اما در سال ۱۹۴۲، وزارت جنگ ایالات متحده بخشی از ذخیرهگاه را برای تمرین تیراندازی هوایی و بمباران تصرف کرد. خانواده بیرد یکی از ۱۲۵ خانواده لاکوتا بود که از خانههایشان جابهجا شدند.
دولت برای زمینهای از دسترفته غرامت پرداخت کرد، اما پرداختهای اقساطی آنقدر ناچیز بود که خانواده بیرد امکان خرید ملک جدید را نداشت. در نتیجه، دویی و آلیس به محلهای کمبرخوردار در شهر رپید سیتی نقل مکان کردند.
میراث تاریخی دویی بیرد
دویی بیرد در سال ۱۹۵۵ و در ۹۶ سالگی درگذشت. او آخرین بازمانده شناختهشده لاکوتا از نبرد لیتل بیگهورن و همچنین آخرین بازمانده شناختهشده لاکوتا از کشتار ووندد نی بود.
زندگی دویی بیرد نشان میدهد که تاریخ بومیان آمریکا را نباید فقط در نبردها جستوجو کرد؛ این تاریخ در زمینهای از دسترفته، خانوادههای پراکنده و خاطرههایی زنده باقی مانده است.