پول روزشمار (Call Money) در بازار مالی
در دنیای مالی، پول روزشمار (Call Money) به هر نوع وام کوتاهمدت اطلاق میشود که قابلیت بازپرداخت آن در صورت نیاز وجود دارد. سررسید این وامها معمولاً بین یک تا چهارده روز، یعنی از یک روزه تا دو هفته، متغیر است. این ابزار عمدتاً در معاملات بین بانکی کاربرد دارد. پولی که برای یک روز در این بازار وام داده میشود، «پول روزشمار» نامیده شده و اگر مدت آن بیش از یک روز باشد، به عنوان «پول با اطلاع قبلی» (Notice Money) شناخته میشود.
بانکهای تجاری موظفند حداقل میزان مشخصی از موجودی نقدی خود را به نام «نسبت ذخیره قانونی» (Cash Reserve Ratio) حفظ کنند. پول روزشمار روشی است که بانکها از طریق آن به یکدیگر وام میدهند تا بتوانند این نسبت ذخیره قانونی را رعایت کنند. نرخ بهرهای که برای پول روزشمار پرداخت میشود، «نرخ روزشمار» (Call Rate) نام دارد. این نرخ بسیار پرنوسان است و ممکن است روزانه و حتی ساعتی تغییر کند. بین نرخ روزشمار و سایر ابزارهای بازار پول کوتاهمدت مانند گواهی سپرده (Certificates of Deposit) و اوراق تجاری (Commercial Paper) رابطهای معکوس وجود دارد. افزایش نرخ پول روزشمار، باعث میشود سایر منابع تأمین مالی مانند اوراق تجاری و گواهی سپرده برای بانکها در مقایسه، ارزانتر شوند.
در بازار بینالمللی، این اصطلاح معمولاً به تأمین مالی کوتاهمدت توسط مؤسسات بانکی برای کارگزاران به منظور حفظ حساب تضمین (Margin Account) اشاره دارد. این نوع وام با «وام» (Loan) تفاوت دارد، زیرا برنامه زمانی مشخصی برای پرداخت اصل و سود آن تعیین نشده است. از آنجایی که وام در هر زمان قابل مطالبه است، ریسک آن نسبت به سایر اشکال وام بیشتر است. این ابزار به رفع نیازهای نقدینگی در کوتاهترین زمان کمک میکند.