نگاهی به C56 31
C56 31 لوکوموتیو شماره ۳۱ از رده C56 است؛ ردهای از لوکوموتیوهای بخار که برای راهآهن دولتی ژاپن ساخته شد. این لوکوموتیو در سال ۱۹۳۶ توسط شرکت نیپون شاریو تولید شد و پیش از جنگ جهانی دوم در خط نانائو، در استان ایشیکاوا، به کار گرفته شد.
C56 31 اهمیت تاریخی خود را بیش از هر چیز مدیون حضورش در راهآهن تایلند و برمه است؛ خطی که بعدها به راهآهن مرگ معروف شد. این لوکوموتیو نخستین لوکوموتیوی بود که بهطور رسمی بر این مسیر حرکت کرد. پس از جنگ، به ژاپن بازگردانده و مرمت شد و اکنون در موزه یوشوکان، وابسته به زیارتگاه یاسوکونی در توکیو، به نمایش درآمده است. با این حال، نمایش آن بدون اشاره به مرگومیرهای گسترده در جریان ساخت این راهآهن، همواره محل انتقاد بوده است.
کاربرد در زمان جنگ
در سال ۱۹۴۲، C56 31 به تایلند فرستاده شد. این لوکوموتیو یکی از ۹۰ لوکوموتیو بخار ژاپنی بود که به مناطق جنوبی تحت اشغال ژاپن اعزام شد.
- در مراسم افتتاح راهآهن تایلند و برمه به کار رفت.
- نخستین لوکوموتیوی بود که بهطور رسمی روی ریلهای این مسیر حرکت کرد.
- در سالهای جنگ، برای جابهجایی در همین مسیر مورد استفاده قرار گرفت.
پس از جنگ و بازگشت به ژاپن
پس از پایان جنگ جهانی دوم، C56 31 همچنان در تایلند و در اختیار راهآهن دولتی تایلند باقی ماند. در سال ۱۹۷۷ قرار بود از خدمت خارج شود؛ همان زمان، انجمنی متشکل از کارکنان سابق سپاه راهآهن میدانی ارتش جنوبی برنامه بازگرداندن آن به ژاپن را پیگیری کرد. سرانجام این لوکوموتیو در سال ۱۹۷۹ به ژاپن بازگشت.
نمایش در موزه یوشوکان
از سال ۱۹۷۹، C56 31 در موزه یوشوکان واقع در مجموعه زیارتگاه یاسوکونی به نمایش گذاشته شده است. گروهی داوطلب نیز برای نگهداری و حفظ این اثر تاریخی فعالیت میکنند.
اما نکته بحثبرانگیز اینجاست: موزه در کنار این لوکوموتیو به رنجها و خشونتهایی که در مسیر راهآهن تایلند و برمه رخ داد، اشارهای نکرده است. در جریان ساخت این مسیر، شمار جانباختگان حدود ۱۰۰ هزار نفر برآورد میشود. به همین دلیل، نحوه نمایش C56 31 بهویژه از سوی استرالیاییها و آمریکاییها با انتقاد روبهرو شده است.
راهآهن تایلند و برمه، معروف به راهآهن مرگ، با کار اجباری و شرایط بسیار سخت ساخته شد و یکی از نمادهای تلخ جنگ جهانی دوم در جنوب شرق آسیا به شمار میرود.