عمارت زامینداری عظیم چودری، یکی از یادگارهای تاریخی منطقه پابنا در بنگلادش است. این مجموعه در روستای دولای، در اوپازیلا سوجاناگار قرار دارد و روزگاری مرکز یک خاندان بنگالی با نفوذ اجتماعی و فرهنگی بود.
تاریخچه
بنیان این عمارت حدود ۲۵۰ سال پیش در دولایِ پابنا گذاشته شد. آغازگر آن را منشی رحیمالدین سرکار، از اشراف مسلمان منطقه، میدانند. پدر او، شرفالدین سرکار، پس از مهاجرت از سمرقندِ ترکستان، در دولای یا روستای احلادیپور ساکن شد.
رحیمالدین در دفتر کلکتوری راجشاهی در ناتور، بهعنوان سرشتهدار و پیشکار فعالیت میکرد و به دلیل تسلطش بر عربی و فارسی، عنوان «منشی» داشت. او بعدها لقب چودری دریافت کرد. از مهمترین آثار برجایمانده از او، مسجدی است که در سال ۱۸۰۲ در محدوده همین ملک ساخت و هنوز پابرجاست.
عظیم چودری و اوج شکوفایی ملک
نام و اعتبار این زامینداری در دوره پسر و جانشین رحیمالدین، فخرالدین عظیم چودری، بیشتر بر سر زبانها افتاد. او را با نامهای مولوی عظیمالدین چودری یا بهاختصار عظیم چودری نیز میشناختند.
عظیم چودری سه کارخانه نیل در دولای راهاندازی کرد و علاوه بر فعالیت اقتصادی، به کارهای خیریه نیز شهرت داشت. بر پایه گزارش ویلیام ویلسون هانتر در «گزارش آماری بنگال»، درمانگاه دولای کاملاً با حمایت او اداره میشد.
این درمانگاه در اکتبر ۱۸۶۷ تأسیس شد و در آن زمان یکی از سه درمانگاه ناحیه پابنا بود.
وضعیت کنونی عمارت
امروزه بخشهایی از این عمارت فرسوده و رو به ویرانی است، اما بازماندگان همان خاندان همچنان از آن نگهداری میکنند. پس از برچیده شدن نظام زامینداری بر اساس قانون تملک اراضی و اجارهداری بنگال شرقی در سال ۱۹۵۰، این ملک تحت نظارت دولت قرار گرفت.
سالها بعد، بازماندگان خاندان چودری، از جمله فاروق حسین چودری و احسان جان چودری، پس از یک فرایند طولانی حقوقی توانستند در سال ۱۹۹۴ این ملک را بازپس بگیرند. از آن زمان، مسئولیت مرمت و نگهداری عمارت بر عهده آنان بوده است.
همچنین بخوانید
- نایمالدین
- زامینداران ماهیپور