مردمشناسی، مطالعه توسعه اجتماعی و فرهنگی انسان در گذشته، حال و آینده است که به پنج شاخه تقسیم میشود: مردمشناسی زیستی، فرهنگی، زبانی، باستانشناسی و کاربردی. مردمشناسی کاربردی به تحلیل تعاملات انسانی میپردازد تا راهحلهایی برای مسائل عملی میان فرهنگها و جوامع بیابد.
محققان این حوزه از روشهای مختلفی برای پژوهش در زمینههایی مانند کشاورزی، سلامت، مسکن، خدمات اجتماعی و توسعه سیاسی-اقتصادی استفاده میکنند. روشهای اصلی شامل:
- پژوهش سیاستگذارانه
- پژوهش ارزیابی
- مداخله فرهنگی
- پژوهش کنشگرایانه
- پژوهش مشارکتی (PAR)
پیشینه
مردمشناسی کاربردی در قرن نوزدهم در اروپا شکل گرفت و پس از جنگ جهانی دوم گسترش یافت. تأسیس انجمن مردمشناسی کاربردی در آمریکا در ۱۹۴۱، نقطه عطفی در توسعه این رشته بود. فرانتس بوئاس، به عنوان «پدر مردمشناسی مدرن»، نقش کلیدی در توسعه روشهای پژوهشی داشت.
روشهای پژوهشی
- پژوهش سیاستگذارانه: استفاده از دادههای قومنگاری برای پیشنهاد سیاستها به سیاستگذاران.
- پژوهش ارزیابی: بررسی و بهبود برنامهها و سازمانها با توجه به الگوها و شرایط فرهنگی.
- مداخله فرهنگی: طراحی و اجرای مداخلههایی مبتنی بر نظریههای فرهنگی.
- پژوهش کنشگرایانه: همکاری با جوامع برای رفع نابرابریهای اجتماعی.
- پژوهش مشارکتی: کار مشترک با جوامع محلی برای حل مسائل بومی.