تِرِمی چیست؟
تِرِمی (Tremie) یک لوله watertight است که معمولاً قطری داخلی حدود 250 میلیمتر (بین 150 تا 300 میلیمتر) دارد و در قسمت بالایی آن، بالاتر از سطح آب، یک قیف مخروطی شکل تعبیه شده است. این لوله ممکن است در انتهای پایینی خود دارای یک درپوش آزاد یا یک شیر باشد.
کاربرد اصلی تِرِمی، بتنریزی زیر آب به شیوهای است که از شسته شدن سیمان از مخلوط بتن به دلیل تماس آب متلاطم با بتن در حین جریان، جلوگیری شود. این امر منجر به استحکام قابل اطمینانتر محصول نهایی میگردد. کاربردهای رایج تِرِمی عبارتند از:
- کِیسونها (Caissons): که به عنوان فونداسیون پلها و سازههای مشابه بر روی آب عمل میکنند.
- شمعها (Pilings): برای ایجاد ستونهای زیرین سازهها.
- چاههای پایش (Monitoring wells): سازندگان از روش تِرِمی برای موادی غیر از بتن و در صنایعی به جز ساختوساز نیز استفاده میکنند. به عنوان مثال، اغلب دوغاب بنتونیت برای چاههای پایش از طریق لوله تِرِمی تزریق میشود.
نحوه عملکرد تِرِمی
معمولاً لوله تِرِمی توسط یک سکوی کار در بالای سطح آب پشتیبانی میشود. این لوله از قطعات کوتاه تشکیل شده که اغلب با رزوه به هم متصل میشوند و دارای درزگیر O-ring هستند تا بتوان طول لوله را در حین بتنریزی تنظیم کرد، بدون اینکه قسمت بالایی لوله از سطح آب پایینتر رود یا انتهای پایینی از زیر سطح بتن ریخته شده خارج شود. برای سهولت مدیریت طول لوله، میتوان آن را از قطعات 1 تا 3.5 متری تشکیل داد.
ممکن است از یک 'پِیگ' (pig) لاستیکی فومی برای مسدود کردن لوله هنگام وارد کردن اولین دسته بتن استفاده شود. روش بتنریزی با تِرِمی از یک لوله عمودی یا تقریباً عمودی استفاده میکند که بتن از طریق آن به صورت ثقلی به زیر سطح آب تغذیه میشود.
انتهای پایینی لوله باید در بتن تازه غوطهور بماند تا بتن بالا آمده از پایین، آب را جابجا کند و شستشوی سیمان را به سطح بالایی محدود نماید. انتهای بالایی لوله تِرِمی در طول بتنریزی باید بالاتر از سطح آب باقی بماند و برای بارگیری دستهای، مجهز به یک قیف مخروطی باشد، یا بتن میتواند به بالای لوله پمپ شود. بتن باید با سرعتی ریخته شود که از گیرش در داخل تِرِمی جلوگیری کند. ممکن است از افزودنیها برای کنترل زمان گیرش، روانی (slump) و کارایی بتن استفاده شود.
ارتعاش و تکان دادن لوله ممکن است برای تشویق روانی و تراز شدن سطح بالایی بتن ریخته شده به کار رود. همچنین ممکن است لازم باشد که تِرِمی در طول بتنریزی به صورت دورهای بالا برده شود تا انتهای پایینی آن بیش از حد در بتن فرو نرود. اما نباید لوله را به اندازهای جابجا کرد که از توده بتن خارج شده و دهانه پایینی در معرض آب قرار گیرد، زیرا این امر باعث شستشوی سیمان خواهد شد.
مراحل بتنریزی با تِرِمی
برای شروع بتنریزی، ابتدا لوله تِرِمی در موقعیت خود قرار داده میشود. در طول بتنریزی، هوا و آب باید از ورود به تِرِمی جلوگیری شود و لوله باید همواره پر از بتن باشد. این امر زمانی تسهیل میشود که ظرفیت قیف حداقل برابر با حجم لوله باشد.
هنگام پر کردن اولیه تِرِمی، ممکن است مقداری کیسه سیمان خالی یا یک پلاگ فومی لاستیکی به نام 'پِیگ' در لوله قرار داده شود تا جریان بتن را در حین خروج پلاگ از انتهای پایینی لوله و جابجایی آب، کنترل کند. پلاگ از انتهای پایینی لوله خارج شده و به سطح شناور میشود. دهانه خروجی باید به خوبی در بتن ریخته شده غوطهور بماند تا جریان از درون محل بتنریزی امکانپذیر باشد.
در صورت امکان، باید حداقل میزان مشخصی از غوطهوری حفظ شود. این میزان را میتوان با اندازهگیری سطح بتن در بالای لوله با یک متر وزنی و کم کردن آن از طول معلوم تِرِمی محاسبه کرد. حفظ غوطهوری مناسب دهانه خروجی تِرِمی برای کیفیت بتن حیاتی است. با پیشرفت بتنریزی، اگر جریان کند یا متوقف شد، دهانه خروجی بالا آورده میشود تا فشار داخل لوله بتواند جریان را حفظ کند. در صورت امکان، جریان پیوسته مطلوب است.
اگر لازم است تِرِمی به صورت جانبی جابجا شود، بهتر است آن را به صورت عمودی بلند کرده، مسدود کرده و در موقعیت جدید شروع به بتنریزی مجدد کنید، به جای اینکه آن را در بتن تازه قرار گرفته به صورت جانبی بکشید. اگر مساحت بتنریزی برای مدیریت از یک نقطه بیش از حد بزرگ است، بهتر است از چندین تِرِمی به صورت موازی استفاده شود تا اینکه یک تِرِمی را جابجا کنید.
فاصله بین تِرِمیها بین 3.5 تا 5 متر و فاصله از قالبها حدود 2.5 متر توصیه شده است. با فراهم کردن جریان پیوسته بتن از طریق تمام تِرِمیها برای حفظ یک سطح بالایی نسبتاً یکنواخت، میتوان خطر جدایش (segregation) و گیرش ناهموار را به حداقل رساند.
بتن مناسب برای تِرِمی
بتن مورد استفاده برای بتنریزی با تِرِمی باید دارای روانی (slump) بسیار بالا، حدود 150 تا 200 میلیمتر باشد.