ویروس قهوهای زبرمیوه گوجهفرنگی (ToBRFV) یک بیماری گیاهی از جنس توباموویروس است که نخستین بار در سال ۲۰۱۵ در اردن شناسایی شد. این ویروس به سرعت در کشورهای مختلف از جمله اسرائیل، اروپا، آمریکای شمالی و آسیا گسترش یافت.
میزبانان اصلی این ویروس گوجهفرنگی و فلفل هستند. علائم بیماری شامل لکههای قهوهای و چروکیده روی میوهها، تغییر شکل برگها و موزائیک است. این علائم باعث کاهش کیفیت محصول و غیرقابل فروش شدن آن میشود.
تاریخچه و گسترش
این ویروس نخستین بار در سال ۲۰۱۵ در گلخانههای گوجهفرنگی اردن مشاهده شد. سپس در پاییز ۲۰۱۴ در اسرائیل گزارش شد و به سرعت در این کشور گسترش یافت. تا سال ۲۰۱۸، ToBRFV به کشورهای اروپایی مانند آلمان، ایتالیا و هلند رسید. در آمریکای شمالی نیز از سال ۲۰۱۸ در مکزیک و کالیفرنیا گزارش شد.
میزبانان و علائم
علاوه بر گوجهفرنگی و فلفل، این ویروس در گیاهان بادمجان و برخی علفهای هرز نیز مشاهده شده است. علائم در گوجهفرنگی بسته به رقم گیاه متفاوت است، اما معمولاً شامل لکههای قهوهای و چروکیده روی میوهها و تغییر شکل برگها است.
روشهای انتقال
ویروس ToBRFV از طریق ابزار آلوده، دستها و حتی زنبورهای بومبل که در گردهافشانی استفاده میشوند، منتقل میشود. انتقال از طریق بذر نیز احتمال دارد، اما هنوز به طور قطعی اثبات نشده است.
مدیریت بیماری
تا کنون رقم مقاومی به این ویروس شناسایی نشده است. رعایت بهداشت و ضدعفونی ابزارها و سطوح با مواد ضدعفونیکنندهای مانند ویرکان و هواسن، مهمترین روش مدیریت این بیماری است. غرقاب سینیهای پلاستیکی در آب داغ نیز میتواند ویروس را از بین ببرد.