فرهنگ تبت با تاریخچهای طولانی در تولید زره برای مصارف نظامی و آیینی شناخته میشود. زرههای تبت در اشکال مختلفی تولید میشدند و به دلیل انزوای جغرافیایی فلات تبت، تا قرن بیستم نیز ساخته میشدند.
تاریخچه
زرههای تبت تحت تأثیر زرههای چینی و مغولی شکل گرفتند. به گفته دونالد جی. لا روکا از موزه متروپولیتن، جنگجویان تبت معمولاً از زره بدن، کلاه خود و سپری از نی رتان تقویتشده با میلههای آهنی استفاده میکردند. سواران تبت نیز اسبهای خود را با زرههای چرمی نازک و صفحههای آهنی ضخیم محافظت مینمودند. رایجترین نوع زره تبت، زره لاملهای به نام بیانگ بویی خراب بود که از قطعههای مربعشکل همپوشان ساخته میشد.
ماده اصلی در ساخت زرههای تبت، چرم (اغلب دباغینشده یا نیمهدباغیشده) بود. سربازان ارشد از زرههای لاملهای آهنی یا مسی استفاده میکردند که اغلب با تذهیب طلایی مزین میشدند. در دورههای بعدی، زرههای زنجیری آهنی نیز پس از ورود به منطقه مورد استفاده قرار گرفتند. برخی قبایل تبت شرقی احتمالاً از پیادهنظام سنگین با زرههای کاملاً آهنی استفاده میکردند. این موضوع در گزارش تاریخنگار چینی، دو یو، در کتاب تونگدیان نیز تأیید شده است.
از قرن هفدهم، سواران تبت با چهار صفحه آهنی بزرگ که به سینه، پشت و پهلوهایشان بسته میشد، به نبرد میرفتند. این روش محافظتی به نام «چهار آینه» شناخته میشد. آنها همچنین کلاهخودهای ویژهای با بالهای آهنی در دو طرف میپوشیدند. برخی زرهسازان تبت زرههای صفحهای به نام دورو نیز تولید میکردند. پیشرفت در طراحی زرهها حتی در عصر تفنگ نیز ادامه یافت، زیرا انزوای جغرافیایی تبت باعث شد زرهسازان از تأثیر گسترده سلاحهای گرم دور بمانند.
تزئینات و کاربرد مذهبی
زرههای تبت تنها به میدان نبرد محدود نمیشدند. زرههای آیینی در جشن سالانه «نماز بزرگ» در لهاسا استفاده میشدند. برای جلب کمک خدایان محافظ، محوطههای ویژهای به نام گونخنگ در معابد بودایی ایجاد میشد که در آنها زرهها و سلاحهای جنگجویان تبت نگهداری میشدند. بسیاری از زرههای باکیفیت تبت با فلزات گرانبها، سنگهای قیمتی یا نقوش بودایی مزین بودند.