آزمون ورودی روانسنجی (Psychometric Entrance Test - PET)
آزمون ورودی روانسنجی (PET)، که در عبری به نام «ها-پسیکومتری» (ha-Psikhometri) شناخته میشود، یک آزمون استاندارد است که به عنوان آزمون ورودی برای مؤسسات آموزش عالی در اسرائیل عمل میکند. این آزمون سه حوزه اصلی را پوشش میدهد: استدلال کمی، استدلال کلامی و زبان انگلیسی.
PET توسط موسسه ملی سنجش و ارزیابی (NITE) برگزار میشود و نقش قابل توجهی در فرآیند پذیرش دانشجویان دارد. ترکیبی از نمره این آزمون و میانگین نمرات آزمون دیپلم دبیرستان (معروف به Bagrut) به عنوان شاخصی بسیار قوی برای پیشبینی موفقیت تحصیلی دانشجویان در سال اول تحصیلات عالی شناخته شده است.
ساختار و زمانبندی آزمون
این آزمون در چهار نوبت در سال برگزار میشود: آوریل، جولای، سپتامبر و دسامبر. PET را میتوان به زبانهای عبری، عربی، روسی، فرانسوی یا ترکیبی از عبری و انگلیسی گذراند. نتایج آزمون تا هفت سال برای اهداف پذیرش دانشگاه معتبر است.
PET از نه بخش تشکیل شده است که هر کدام به یکی از حوزههای استدلال کلامی، استدلال کمی و زبان انگلیسی تعلق دارند. بخش اول، که بخشی از حوزه استدلال کلامی است، شامل وظیفه نوشتاری (نوشتن مقاله) است. پس از آن، هشت بخش شامل سوالات چندگزینهای قرار دارند: دو بخش از هر یک از سه حوزه اصلی و دو «بخش آزمایشی» (pilot sections). این بخشهای آزمایشی برای استانداردسازی و ارزیابی آیتمهای آینده استفاده میشوند و تشخیص آنها از بخشهای اصلی برای داوطلبان ممکن نیست.
حوزههای آزمون
- استدلال کلامی: شامل سوالات مربوط به واژگان، تشخیص روابط بین کلمات، درک مطلب، استنتاج و تکمیل جملات است. وظیفه نوشتاری که ۲۵٪ نمره این بخش را تشکیل میدهد، بر اساس زبان و محتوا ارزیابی میشود.
- استدلال کمی: شامل ۲۰ سوال در ۲۰ دقیقه است که طیف وسیعی از مفاهیم ریاضی مانند هندسه، جبر، درصد، میانگین و نسبت را پوشش میدهد. دانش ریاضی مورد نیاز معادل سطح متوسط ریاضی دبیرستان است.
- زبان انگلیسی: شامل ۲۲ سوال در ۲۰ دقیقه است که مهارتهای دایره لغات، درک مطلب از متن و توانایی بازگویی مفاهیم را میسنجد.
نمرهدهی و نتایج
نمرات PET در بازه ۲۰۰ تا ۸۰۰ قرار دارند و میانگین وزنی نمرات سه حوزه اصلی هستند: استدلال کمی و کلامی هر کدام ۴۰٪ و زبان انگلیسی ۲۰٪. نمرات در هر حوزه به طور جداگانه بین ۵۰ تا ۱۵۰ متغیر است. علاوه بر نمره کلی PET، نمرات ویژهای برای تمرکز بر استدلال کمی (۶۰٪ کمی، ۲۰٪ کلامی، ۲۰٪ انگلیسی) و استدلال کلامی (۶۰٪ کلامی، ۲۰٪ کمی، ۲۰٪ انگلیسی) نیز محاسبه میشود.
نمره نهایی PET یک نمره نسبی است که توانایی داوطلب را در مقایسه با سایر شرکتکنندگان نشان میدهد. میانگین این نمرات حدود ۵۴۸ با انحراف معیار ۱۰۸.۲ است.
آمادگی برای آزمون
آشنایی با ساختار و انواع سوالات آزمون برای داوطلبان مفید است. NITE منابعی مانند نمونه سوالات و آزمونهای آزمایشی را در وبسایت خود ارائه میدهد. همچنین، دورههای آمادگی رایگان آنلاین برای این آزمون وجود دارد.
سایر آزمونها
علاوه بر PET، موسسه NITE آزمونهای دیگری نیز برگزار میکند:
- آزمونهای زبان انگلیسی (AMIR, AMIRAM): برای ارزیابی سطح زبان انگلیسی و کسب نمره مستقل از PET.
- آزمونهای زبان عبری (YAEL, YAELNET): برای سنجش مهارت زبان عبری، به ویژه برای کسانی که PET را به زبانی غیر از عبری گذراندهاند یا نیاز به شرکت در دورههای زبان عبری دارند.
مخالفتها و جایگزینها
برخی منتقدان معتقدند که PET ممکن است برای داوطلبان با پیشینههای اجتماعی-فرهنگی خاص یا افراد دارای ناتوانیهای یادگیری چالشبرانگیز باشد. همچنین، هزینه بالای دورههای آمادگی خصوصی مورد انتقاد قرار گرفته است، هرچند اکنون دورههای رایگان نیز در دسترس هستند.
در سال ۲۰۱۴، بحثهایی برای لغو PET و اتکا صرف به نتایج دیپلم دبیرستان مطرح شد، اما به دلیل نگرانیها در مورد اعتبار نتایج دیپلم، PET همچنان پابرجا ماند. برخی موسسات امکان پذیرش بدون PET را بر اساس نمرات دیپلم یا موفقیت در دورههای آنلاین ارائه میدهند.