پروتئینهای ناچ: معرفی
پروتئینهای ناچ خانوادهای از پروتئینهای تراغشایی نوع ۱ هستند که در مسیر سیگنالینگ ناچ نقش مرکزی دارند. این پروتئینها در موجودات مختلف از جمله مگس سرکه، کرم الگانس و انسان یافت میشوند.
کشف پروتئینهای ناچ
ناچ برای اولین بار در سال ۱۹۱۳ در مگس سرکه جهشیافته کشف شد. جهش در ژن ناچ باعث ایجاد دندانههای凹 در انتهای بالها میشد. مطالعات بعدی نشان داد که ناچ در رشد و تمایز سلولی نقش دارد.
ساختار پروتئینهای ناچ
پروتئینهای ناچ از دو بخش اصلی تشکیل شدهاند: دامنه بیرونسلولی (NECD) و دامنه درونسلولی (NICD). دامنه بیرونسلولی شامل تکرارهای EGF و دامنه درونسلولی به عنوان فاکتور رونویسی عمل میکند.
عملکرد پروتئینهای ناچ
ناچ در تنظیم سرنوشت سلولی و تعاملات بین سلولی نقش دارد. فعالسازی ناچ باعث تمایز سلولهای پیشساز به آستروسیتها میشود. همچنین، ناچ با پروتئینهایی مانند Reelin در رشد مغز همکاری میکند.
تعاملات لیگاندی
سیگنالینگ ناچ از طریق تماس مستقیم سلولها و تعامل با لیگاندهای خانواده DSL مانند Delta و Serrate انجام میشود. این تعاملات باعث فعالسازی مسیر سیگنالینگ میگردند.
پروتئولیز
برای فعالسازی ناچ، پروتئین باید در چند مرحله پروتئولیز شود. این فرایند با آنزیمهایی مانند Furin و γ-secretase انجام میشود.
همولوگهای انسانی
در انسان چهار همولوگ ناچ وجود دارد: Notch-1، Notch-2، Notch-3 و Notch-4. اختلالات در این پروتئینها با بیماریهایی مانند سندرم آلاژیل مرتبط است.