مارتین نوتسن (۱۴ دسامبر ۱۷۱۳ – ۲۹ ژانویه ۱۷۵۱) فیلسوف آلمانی و پیرو کریستین ولف بود که به عنوان استاد ایمانوئل کانت، فیزیک ایزاک نیوتون را به او معرفی کرد.
زندگینامه
نوتسن در کونیگسبرگ (کلینینگراد کنونی) متولد شد و در دانشگاه کونیگسبرگ در رشتههای فلسفه، ریاضی و فیزیک تحصیل کرد. او در سال ۱۷۳۳ با رسالهای در مورد ابدیت جهان، درجه کارشناسی ارشد خود را دریافت کرد و در سال ۱۷۳۵ به عنوان استاد فوقالعاده منطق و متافیزیک در همان دانشگاه مشغول به کار شد.
نوتسن علاوه بر فلسفه، به علوم طبیعی نیز علاقهمند بود و فیزیک، ستارهشناسی و ریاضی تدریس میکرد. او با الهام از نیوتون، نظریه پیشتعیینشده لایبنیتس و ولف را به چالش کشید و مفهوم علیت مکانیکی را در حرکت اجسام فیزیکی دفاع کرد.
تأثیر بر کانت
نوتسن نقش مهمی در شکلگیری اندیشههای کانت داشت. او کانت را با مکانیک، اپتیک و ادبیات علمی عصر، به ویژه آثار نیوتون، آشنا ساخت. کتابخانه خصوصی نوتسن منبع ارزشمندی برای کانت در نگارش نخستین رسالهاش بود.
نوتسن با وجود اینکه کانت را یکی از بهترین شاگردانش نمیدانست، تأثیر عمیقی بر او گذاشت. کانت در تماس نزدیک با نوتسن بود و از او در زمینههای مختلف، از جمله ایمان، آموخت.
اندیشهها
نوتسن تلاش کرد تا تعادلی بین لوتریانیسم پیتیست و فلسفه دگماتیسم ولف برقرار کند. او فلسفه را نه تنها به عنوان مقدمهای برای الهیات، بلکه به عنوان علمی مستقل میدانست. مشهورترین اثر او، «اثبات فلسفی حقیقت دین مسیحی»، در سال ۱۷۴۰ منتشر شد و فلسفه را به عنوان مخزن استدلال عقلی، حتی برای دین، معرفی کرد.
نوتسن با الهام از نیوتون، به مخالفت با دیدگاههای بدبینانه در مورد دنبالهدارها پرداخت و آنها را پدیدههای طبیعی دانست.
او همچنین در زمینه ریاضیات، به ویژه در نظریه اعداد دودویی، تحقیقات ارزشمندی انجام داد و نشان داد که این سیستم توسط خوان کاراموئل، نه لایبنیتس، ابداع شده است.